จิตที่เกิดร่วมกับโทมนัสเวทนา ประกอบกับปฏิฆะ มีสังขาร ดวงหนึ่ง โปรดทราบความเกิดขึ้นแห่งโทสมูลจิตในเวลาเป็นไปกล้าแข็งและอ่อนกำลัง ใน อกุศลกรรมบถ ๑๐ มีการฆ่าสัตว์เป็นต้น”
โมหมูลจิต
โมหมูลมฺปิ วิจิกิจฺฉุทฺธจฺจโยคโต ทุวิธํ โหติ อุเปกฺขาสหคตํ วิจิกิจฺฉาสมฺปยุตฺตํ, อุเปกฺขาสหคตํ อุทฺธจฺจสมฺปยุตฺตนฺติ.ต สฺส อสนฺนิฏฺฐานวิกฺเขปกาเลสุปวตฺติเวทิตพฺพาติ. เอวํ ตาว ทฺวาทสวิธํ อกุสลจิตฺตํ เวทิตพฺพํ.
“แม้โมหมูลจิตก็มี ๒ ดวง โดยการประกอบกับวิจิกิจฉาและอุทธัจจะ คือ จิตที่เกิดร่วมกับอุเบกขาเวทนา ประกอบกับวิจิกิจฉา ดวงหนึ่ง จิตที่เกิดร่วมกับอุเบกขาเวทนา ประกอบกับอุทธัจจะ ดวงหนึ่ง พึงทราบความเป็นไปแห่งโมหมูลจิต ในเวลาสงสัยและฟุ้งซ่าน โปรดทราบอกุศลจิต ๑๒ ดวงอย่างนี้ก่อน”
สพฺพํ ปเนตํ ยถานุรูปํ อปาเยสุอุปปตฺติยา, สุคติยมฺปิ ทุกฺขวิเสสสฺสอ ภินิปฺผาทกํ โหติ.
“อนึ่งอ กุศลจิตทั้งหมดนี้ย่อมก่อให้เกิดการอุบัติในอบายภูมิและทำให้เกิดทุกข์ใน สุคติภูมิอีกด้วย”
คาถาสรุปอกุศลจิต
๓๐. โลภมูลวเสนฏฺฐ โทสมูลวสา ทุเว
โมหมูลวเสน เทฺว เอวํ ทฺวาทสธา สิยุํ.
“อกุศลจิตมี๑๒ ดวง คือจิต ๘ ดวงโดยความมีโลภะเป็นมูลจิต ๒ ดวงโดยความ มีโทสะเป็นมูล และจิต ๒ ดวงโดยความมีโมหะเป็นมูล”
๓๑. ปาปาปาเปสฺวปาเปน ยํ วุตฺตํ ปาปมานสํ
ปาปาปาปปฺปหีเนน ตํ มยา สมุทาหฏํ.