Abhidhammāvatāra

คัมภีร์อภิธัมมาวตาร

ฉบับ พระคันธสาราภิวงศ์ แปล

<< | หน้าที่ 203 | >>
๕๔๙. เหตุปจฺจยตํ ยาตา ปญฺจโวการภูมิยํ
สมฺปยุตฺตานเมเวเต จตุโวการภูมิยํ.

“เหตุที่เป็นกุศล อกุศล และอัพยากฤต ย่อมถึงความเป็นเหตุปัจจัยแก่สัมปยุตต-ธรรมและรูปที่เกิดจากเหตุนั้นในปัญจโวการภูมิ (ภูมิที่มีขันธ์ ๕) เหตุเหล่านี้ย่อมถึงความเป็นเหตุปัจจัยแก่สัมปยุตตธรรมในจตุโวการภูมิ (ภูมิที่มี ขันธ์ ๔)”

๕๕๐. กาเม วิปากเหตูปิ กามาวจรภูมิยํ
อตฺตนา สมฺปยุตฺตานํ ปฏิสนฺธิกฺขเณ ปน.
๕๕๑. กฏตฺตารูปชาตานํ ตเถว จ ปวตฺติยํ
จิตฺตชานญฺจ รูปานํ เหตุปจฺจยตํ คตา.

“แม้เหตุที่เป็นวิบากในกามภูมิย่อมถึงความเป็นเหตุปัจจัยแก่สัมปยุตตธรรมและ กรรมชรูปในปฏิสนธิกาล และเป็นเหตุปัจจัยแก่สัมปยุตตธรรมและจิตตชรูปในปวัตติกาล”

[กรรมชรูปมีชื่อเรียกอีกอย่างหนึ่งว่าก ฏัตตารูปคือรูปที่เกิดขึ้นเพราะได้กระทำกรรมไว้ มิใช่เกิดจากเหตุมีการเนรมิตของพระเจ้าเป็นต้นมีรูปวิเคราะห์ว่า กฏตฺตา สมฺภูตานิรูปานิกฏตฺตา-รูปานิ(กฏัตตารูปคือรูปที่เกิดขึ้นเพราะการทำกรรม)]

๕๕๒. รูเป วิปากเหตู จรูปาวจรภูมิยํ
ตถา วุตฺตปฺปการานํ โหนฺติ เต เหตุปจฺจยา.

“เหตุที่ในรูปาวจรวิบากในรูปภูมิเป็นเหตุปัจจัยแก่สัมปยุตตธรรม จิตตชรูป และ ปฏิสนธิกรรมชรูปดังที่กล่าวไว้แล้วในรูปภูมิ”

๕๕๓. เหตุโย ปญฺจโวกาเร โลกุตฺตรวิปากชา
จิตฺตชานญฺจ รูปานํ สมฺปยุตฺตานเมว จ.

“เหตุที่เกิดพร้อมกับโลกุตตรวิบาก เป็นเหตุปัจจัยแก่จิตตชรูปและสัมปยุตตธรรม ที่เกิดพร้อมกับโลกุตตรวิบากในปัญจโวการภูมิ”

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka