การให้ผลของปุญญาภิสังขาร
๕๗๘. อวิเสเสน ปุญฺญาภิ-ส งฺขาโร ทฺวิภเวสุปิ
ทตฺวาน ปฏิสนฺธึ ตุ สพฺพปากํ ชเนติ โส.
“ปุญญาภิสังขาร [๑๓] โดยรวม[ทั้งที่เป็นกามาวจรและรูปาวจร] ให้ปฏิสนธิในภพ ทั้งสอง[กามภูมิและรูปภูมิ]แล้ว ย่อมส่งผลทั้งหมด[ในปวัตติกาล]”
[ปุญญาภิสังขาร คือ เจตนา ๑๓ ในมหากุศลจิต ๘ รูปาวจรกุศลจิต ๕ อปุญญาภิสังขาร คือ เจตนา ๑๒ ในอกุศลจิต ๑๒ อาเนญชาภิสังขาร คือ เจตนา ๔ ในอรูปาวจรกุศลจิต ๔]
๕๗๙. ตถา จตูสุ วิญฺเญยฺโย อณฺฑชาทีสุ โยนิสุ
พหุเทวมนุสฺสานํ คตีสุ ทฺวีสุ เอว จ.
“โปรดทราบเหมือนอย่างนั้นในกำเนิด๔มีอัณฑชะเป็นต้น และในคติ๒ โดยจำแนก เป็นมนุษย์และเทวดา[ชั้นจาตุมหาราชิกา]จำนวนมาก”
๕๘๐. ตถา นานตฺตกายาทิ-วิญฺญาณานํ ฐิตีสุปิ
ตถา วุตฺตปฺปการสฺมึ สตฺตาวาเส จตุพฺพิเธ.
“โปรดทราบเหมือนอย่างนั้นในวิญญาณฐิติ๔มีนานัตตกายา นานัตตสัญญีเป็นต้น และโปรดทราบเหมือนอย่างนั้นในสัตตาวาส ๔ ที่กล่าวมาแล้ว”
[วิญญาณฐิติและสัตตาวาส ๔ คือ นานัตตกายา นานัตตสัญญี, นานัตตกายา เอกัตตสัญญี, เอกัตตกายา นานัตตสัญญีและเอกัตตกายา เอกัตตสัญญี]
๕๘๑. เอวํ ปุญฺญาภิสงฺขาโร ภวาทีสุ ยถารหํ
เอกวีสติปากานํ ปจฺจโย โหติ จ ทฺวิธา.
“โดยประการดังนี้ ปุญญาภิสังขารเป็นปัจจัย๒อ ย่าง [นานาขณิกกัมมปัจจัยและ อุปนิสสยปัจจัย] แก่วิปากจิต ๒๑ ดวง [อเหตุกกุศลวิปากจิต ๘ มหาวิปากจิต๘รูปาวจร-