“ถ้าความเป็นสิ่งเดียวกันแน่นอนพึงมีได้เมื่อมีการเนื่องด้วยความสืบต่อ นมเปรี้ยว ที่เกิดจากน้ำนมก็ไม่พึงมีได้”
[เอกัตตนัย คือ นัยที่เข้าใจว่าเป็นสิ่งเดียวกันด้วยความสืบต่อ คือ มรณาสันนชวนจิตจุติ-จิต และปฏิสนธิจิตมีลักษณะเหมือนกัน]
โทษในการถือเอานานัตตนัย
๖๐๕. ตถาปิ ปน เอกนฺต- นานตา สา ภเวยฺย เจ
ขีรสามี นโร เนว ทธิสามี ภเวยฺย โส.
“อีกอย่างหนึ่ง ถ้าความเป็นของต่างกันแน่นอนพึงมีได้เมื่อมีการเนื่องด้วยความ สืบต่อบุคคลผู้เป็นเจ้าของน้ำนมก็ไม่พึงเป็นเจ้าของนมเปรี้ยว”
[นานัตตนัยคือนัยที่เข้าใจว่าเป็นของต่างกันด้วยความสืบต่อคือ มรณาสันนชวนจิตจุติ-จิต และปฏิสนธิจิต มีลักษณะต่างกัน]
๖๐๖. ตสฺมา เอตฺถ ปเนกนฺต- เอกตานานตาปิ วา
น เจว อุปคนฺตพฺพา วิญฺญุนา สมยญฺญุนา.
“ดังนั้นบัณฑิตผู้รู้มติ[ของอาจารย์]ไม่พึงทราบความเป็นสิ่งเดียวกันหรือแตกต่างกัน แน่นอนในเรื่องนี้”
[การคัดค้านความเป็นสิ่งเดียวกันแน่นอน มีประโยชน์เพื่อห้ามความเห็นผิดว่าส ยํ กตํ สุขํ ทุกฺขํ (สุขทุกข์เกิดขึ้นเอง) ส่วนการคัดค้านความเป็นของต่างกันแน่นอน มีประโยชน์เพื่อห้ามความเห็น ผิดว่าป รํ กตํ สุขํ ทุกฺขํ (สุขทุกข์ถูกบุคคลอื่นกระทำให้เกิดขึ้น)]
การทักท้วงและการเฉลย
๖๐๗. นนุ เอวมสงฺกนฺติ- ปาตุภาเว ตสฺส สติ
เย อิมสฺมึ มนุสฺสตฺต- ภาเว ขนฺธาภิสมฺภวา.