Abhidhammāvatāra

คัมภีร์อภิธัมมาวตาร

ฉบับ พระคันธสาราภิวงศ์ แปล

<< | หน้าที่ 248 | >>
ปจฺจุปฏฺฐานา, มุทุรูปปทฏฺฐานา.

“มุทุตารูปมีลักษณะอ่อน มีหน้าที่ทำลายความกระด้างของรูป มีการไม่ขัดแย้งในกิริยาทั้งปวงเป็นเครื่องปรากฏ มีรูปที่อ่อนเป็นเหตุใกล้”

สรีรกิริยานุกูลกมฺมญฺญตาลกฺขณา รูปสฺสก มฺมญฺญตา, อกมฺมญฺญตาวิโนทนรสา, อทุพฺพลภาวปจฺจุปฏฺฐานา, กมฺมญฺญตารูปปทฏฺฐานา. เอตา ปน ติสฺโสปิ น อญฺญมญฺญํ วิชหนฺติ.

“กัมมัญญตารูปมีลักษณะควรแก่กิริยาที่เหมาะแก่อาการทางร่างกาย มีหน้าที่ทำลายการไม่ควรแก่กิริยา มีความไม่อ่อนแรงเป็นเครื่องปรากฏ มีรูปที่ควรแก่กิริยาเป็นเหตุใกล้ ลหุตารูปเป็นต้นทั้งสามนี้ย่อมเกิดพร้อมกันเสมอ”

อุปจยรูปและสันตติรูป

อุปจยสนฺตตินิทฺเทเส-
๖๙๒. รูปานมาจโย โย หิ วุตฺโต อุปจโยติ โส
อนุปฺปพนฺธตา เตสํ สนฺตตีติ ปวุจฺจติ.

“ในนิเทศแห่งอุปจยรูป การเกิดขึ้นแห่งรูป ชื่อว่า อุปจยะ การดำเนินไปแห่งรูป ชื่อว่า สันตติ”

๖๙๓. อตฺถโต อุภยมฺเปตํ ชาติรูปนฺติ ทีปิตํ
วุตฺตมาการนานตฺตา เวเนยฺยานํ วเสน วา.

“รูปทั้งสองนี้แสดงไว้[ในคัมภีร์อรรถกถา]ว่า โดยสภาวะคือชาติรูป( รูปที่เกิดขึ้น) ได้รับการตรัสไว้เป็น ๒ ประการ เพราะมีอาการต่างกันห รือตรัสไว้โดยคล้อยตามเวไนยชน”

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka