“ส่วนอเหตุกวิปากจิต [๘] มีดังต่อไปนี้ จิตที่อาศัยจักขุประสาท เกิดร่วมกับอุเบกขาเวทนา ไม่มีอโลภเหตุเป็นต้น[ที่เป็นผล ของกุศลกรรม] ดวงหนึ่ง เช่นเดียวกันนี้ จิตที่อาศัยโสตประสาท เกิดร่วมกับอุเบกขา ดวงหนึ่ง จิตที่อาศัยฆานประสาท เกิดร่วมกับอุเบกขาเวทนา ดวงหนึ่ง จิตที่อาศัยชิวหาประสาท เกิดร่วมกับอุเบกขาเวทนา ดวงหนึ่ง จิตที่อาศัยกายประสาท เกิดร่วมกับสุขเวทนาเวทนา ดวงหนึ่ง สัมปฏิจฉนจิตที่เป็นมโนธาตุอันไม่มีเหตุ เกิดร่วมกับอุเบกขาเวทนา ดวงหนึ่ง สันตีรณจิตที่เป็นมโนวิญญาณธาตุอันไม่มีเหตุ เกิดร่วมกับโสมนัสเวทนา ดวงหนึ่ง สันตีรณจิตที่เป็นมโนวิญญาณธาตุอันไม่มีเหตุ เกิดร่วมกับอุเบกขาเวทนา ดวงหนึ่ง จิตทั้ง ๘ ดวงนี้ ชื่อว่า อเหตุก[กุศล]วิปากจิต”
อิทํ ปน อฏฺฐวิธํ นิยตวตฺถุกโต เอกวิธํ,นิยตานิยตารมฺมณโต ทุวิธํ.ต ตฺถวิญฺญาณ-ปญฺจกํ นิยตารมฺมณํ, เสสตฺตยํ อนิยตารมฺมณํ.สุขโสมนสฺสุเปกฺขาเวทนาโยคโต ติวิธํ.ต ตฺถสุข-สหคตํ กายวิญฺญาณํ,ทฺวิฏฺฐานิกํ สนฺตีรณํ โสมนสฺสุเปกฺขายุตฺตํ, เสสมุเปกฺขายุตฺตนฺติ.
“อเหตุกวิปากจิต ๘ ดวงนี้ มี ๑ อย่าง โดยจิตที่มีวัตถุแน่นอน มี๒อ ย่าง โดยจิตที่มีอารมณ์แน่นอน [รับอารมณ์เดียว] และไม่แน่นอน [รับอารมณ์ ๕ และอารมณ์ ๖] จิตที่มีอารมณ์แน่นอน คือ วิญญาณจิต ๕ [มีจักขุวิญญาณจิตเป็นต้น] จิตที่มีอารมณ์ไม่แน่นอน คือ จิต ๓ ดวงอื่น [สัมปฏิจฉนจิต ๑ สันตีรณจิต ๒] กามาวจรวิปากจิตมี ๓ อย่าง โดยประกอบกับสุข โสมนัส และอุเบกขา จิตที่เกิดร่วมกับสุข คือ กายวิญญาณจิต จิตที่เกิดร่วมกับโสมนัสและอุเบกขา คือ [โสมนัส]สันตีรณจิตที่มีฐาน ๒ จิตที่เกิดร่วมกับอุเบกขา คือ จิตที่เหลือจากนั้น”
ทิฏฺฐารมฺมณสุตารมฺมณมุตารมฺมณทิฏฺฐสุตมุตารมฺมณทิฏฺฐสุตมุตวิญฺญาตารมฺมณ-วเสน ปญฺจวิธํ.ต ตฺถทิฏฺฐารมฺมณํ จกฺขุวิญฺญาณํ,สุตารมฺมณํ โสตวิญฺญาณํ,มุตารมฺมณํ ฆาน-