Abhidhammāvatāra

คัมภีร์อภิธัมมาวตาร

ฉบับ พระคันธสาราภิวงศ์ แปล

<< | หน้าที่ 253 | >>

รูปย่อมเกิดจากเหตุเหล่านี้ มิได้เกิดจากเหตุอื่น”

๗๐๐. ตสฺมา เอกสมุฏฺฐานา เอกาทส ภวนฺติ หิ
อฏฺฐินฺทฺริยานิ วตฺถุญฺจวิญฺญตฺติทฺวยเมว จ.

“ดังนั้น รูป ๑๑ อย่าง คือ อินทรีย์ ๘ [ปสาทรูป ๕ อิตถินทรีย์ ปุริสินทรีย์ และ ชีวิตินทรีย์]ห ทัยวัตถุและวิญญัตติรูปทั้ง๒จึงเป็นรูปที่มีสมุฏฐานเดียว”

๗๐๑. อฏฺฐินฺทฺริยานิ วตฺถุญฺจ เอกนฺเตเนว กมฺมชา
จิตฺตชํเยว วิญฺญตฺติ-ทฺวยํ วุตฺตํ มเหสินา.

“พระศาสดาตรัสว่า อินทรีย์ ๘ และหทัยวัตถุ เป็นรูปที่เกิดจากกรรมเท่านั้น วิญญัตติรูป ๒ เกิดจากจิตอย่างเดียว”

๗๐๒. จิตฺเตน อุตุนา เจว สทฺโท ทฺวีหิ สมุฏฺฐิโต
อุตุอาหารจิตฺเตหิ ลหุตาทิตฺตยํ กตํ.

“เสียงเกิดจากสมุฏฐาน ๒ คือ จิต และอุตุ ลหุตารูปเป็นต้นทั้ง ๓ เกิดจากจิต อุตุ และอาหาร”

๗๐๓. วณฺโณ คนฺโธ รโส โอชา จตสฺโส จาปิ ธาตุโย
สนฺตตฺยุปจยากาสา เอกาทส จตุพฺภวา.

“รูป ๑๑ อย่าง คือ สี กลิ่น รส โอชา มหาภูตรูป ๔ อุปจยรูป สันตติรูป และ อากาสรูปเ กิดจากสมุฏฐาน ๔”

๗๐๔. เอกาทเสกโต ชาตา ทฺวิเชโกว ติชา ตโย
จตุเชกาทสกฺขาตา เทฺว น เกนจิ ชายเร.

“รูป ๑๑ อย่างดังกล่าวเกิดจากสมุฏฐานเดียว [ข้อ ๗๐๑] รูปอย่างเดียวเกิดจากสมุฏฐาน ๒ [ข้อ ๗๐๒] รูป ๓ อย่างเกิดจากสมุฏฐาน ๓ [ข้อ ๗๐๒] รูป ๑๑ อย่างเกิดจากสมุฏฐาน ๔ [ข้อ ๗๐๓]

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka