แก่ชาติรูป”
๗๑๖. ตปฺปจฺจยตฺตโวหารํ อภินิพฺพตฺติสมฺมุตึ
ตสฺมา ลภติ ชาติ จ ลภตี เนตรทฺวยํ.
“เพราะฉะนั้น ชาติรูปจึงได้รับชื่อที่มีกรรมเป็นต้นนั้นเป็นปัจจัย[ คือชื่อว่ากรรมชรูป เป็นต้น] และได้รับการสมมุติว่าเป็นการเกิดขึ้น[ คืออ ภินิพพัตติ]รูปทั้งสองอย่างอื่นไม่ควร ได้รับชื่อดังกล่าว”
[ฎีกาใหม่อธิบายว่า ชรตารูปและอนิจจตารูปไม่ได้ชื่อว่า กรรมรูปเ ป็นต้น เพราะในขณะ ที่กรรมเป็นต้นสามารถยังรูปให้เกิดขึ้นได้ ชรตารูปและอนิจจรูปย่อมไม่ปรากฏ รูปทั้งสองนี้จึงไม่ได้ชื่อ ดังกล่าว]
๗๑๗. ชิยฺยตีติ น วตฺตพฺพํ ตํ ทฺวยํ ภิชฺชตีติ วา
อานุภาวขเณ ตสฺสป จฺจยานมภาวโต.
“รูปทั้งสองอย่างนั้นไม่ควรกล่าวว่า ชรตารูปแก่อยู่ หรืออนิจจตารูปสลายไปอยู่ เพราะในขณะที่ปัจจัยมีกำลังก็ไม่มีรูปทั้งสอง”
๗๑๘. “อนิจฺจํ สงฺขตญฺเจตํ ชรามรณ”มิจฺจปิ
วุตฺตตฺตา ชายติจฺเจตํ อถ มญฺญสิ เจ ตุวํ.
๗๑๙. เอวมฺปิ จ น วตฺตพฺพํ สา หิ ปริยายเทสนา
อนิจฺจานํ ตุ ธมฺมานํ ชรามรณโต ตถา.
๗๒๐. อนิจฺจํ สงฺขตญฺจาติ วุตฺตํ วิญฺญตฺติโย วิย
ยทิ เอวํ ตยเมตํ อชาตตฺตา จ สพฺพถา.
๗๒๑. นตฺถีติ เจ ขํปุปฺผํวนิจฺจํ วาสงฺขตํ วิย
โนภยํ ปนิทํ กสฺมา นิสฺสยายตฺตวุตฺติโต.
๗๒๒. ภาเว ปถวิยาทีนํ นิสฺสยานํ ตุ ภาวโต
ตสฺมา หิ จ ขํปุปฺผํวน น ตฺถิ ปน ตํ ตยํ.