Abhidhammāvatāra

คัมภีร์อภิธัมมาวตาร

ฉบับ พระคันธสาราภิวงศ์ แปล

<< | หน้าที่ 262 | >>

เอกวิธนัยเป็นต้น

นยเมกวิธาทิกนฺติ-
๗๓๓. โลกิกตฺตา นเหตุตฺตา สงฺขตตฺตา จ สาสวา
สพฺพเมกวิธํ รูปํ ปจฺจยายตฺตวุตฺติโต.

“ในคำว่านยเมกวิธาทิกํ (นัยแสดงรูปที่มีอย่างเดียวเป็นต้น) รูปทั้งหมดนี้มีอย่าง เดียว เพราะปรากฏในโลก ไม่มีเหตุ[เกิดร่วมกัน] เป็นสิ่งที่ถูกปัจจัยปรุงแต่งขึ้นมีอาสวะ และ เป็นไปเนื่องด้วยปัจจัย”

๗๓๔. อชฺฌตฺติกพหิทฺธา จ อินฺทฺริยานินฺทฺริยาปิ จ
สุขุโมฬาริกา เจว อุปาทินฺนาทิโต ทฺวิธา.

“รูปมี ๒ อย่างโดยจำแนกเป็น

  • อัชฌัตตรูป (รูปภายใน) และพหิทธรูป (รูปภายนอก)
  • อินทริยรูป( รูปที่เป็นใหญ่ในกิจมีการเห็นเป็นต้น) และอนินทริยรูป( รูปที่ ไม่เป็นใหญ่ในกิจมีการเห็นเป็นต้น)
  • สุขุมรูป (รูปละเอียด) และโอฬาริกรูป (รูปหยาบ)
  • อุปาทินนรูป( รูปที่ถูกกิเลสยึดไว้โดยความเป็นผล) และอนุปาทินนรูป( รูปที่ มิได้ถูกกิเลสยึดไว้โดยความเป็นผล)” ๗๓๕. จกฺขุอายตนาทีนิ ปญฺจ อชฺฌตฺติกานิ ตุ เตวีสติวิธํ เสสํ พาหิรนฺติ ปวุจฺจติ.

“รูป ๕ อย่างมีจักขายตนะเป็นต้น ชื่อว่า อัชฌัตติกรูป รูปที่เหลือ ๒๓ ชื่อว่า พาหิรรูป”

๗๓๖. จกฺขุโสตินฺทฺริยาทีนิ อินฺทฺริยานิ ปนฏฺฐ ตุ
เสสญฺจ ตุ วีสํ รูปํ อนินฺทฺริยมุทีริตํ.

“รูป ๘ อย่่างมีจักขุนทรีย์และโสตินทรีย์เป็นต้น ชื่อว่า อินทริยรูป รูปที่เหลือ ๒๐ ชื่อว่า อนินทริยรูป”

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka