Abhidhammāvatāra

คัมภีร์อภิธัมมาวตาร

ฉบับ พระคันธสาราภิวงศ์ แปล

<< | หน้าที่ 303 | >>
อถ ปน เอวํ น ภวตีติ เจ. อนญฺญตฺตปกฺขํ ปริจฺจช. อถ ปน น ปริจฺจชสิ, ปฏิญฺญาหีโน ภวสิ.

“ถามว่า:อัตตาไม่พินาศ เพราะมีสภาพเที่ยง แต่เจตนาพินาศไปได้ [จะถูกต้อง ไหม] ตอบว่า:ถ้าอัตตาไม่พินาศ เจตนาก็ไม่พินาศเช่นกัน เพราะอัตตามีสภาพเดียว กับเจตนา เมื่อมีสภาพเดียวกับเจตนาแล้ว เจตนาอย่างเดียวพินาศไปได้ แต่อัตตาไม่พินาศ ข้อนี้ไม่ชอบด้วยเหตุผล ถ้าเหตุเฉพาะที่ทำให้เจตนาพินาศไม่มีอัตตาก็ควรพินาศไป แต่เจตนา ไม่พินาศ

ถามว่า : เจตนาพินาศไปได้ แต่อัตตาไม่พินาศไป [จะถูกต้องไหม]

ตอบว่า : หากเป็นตามนี้ อัตตาก็ควรต่างจากเจตนา

ถามว่า: อัตตาอื่นจากอัตตาเดิมพินาศได้ แต่อัตตาเดิมไม่พินาศ [จะถูกต้องไหม]

ตอบว่า: หากเป็นตามนี้ คำรับรองว่าอัตตาคือเจตนา ก็ผิดถ้าเจตนาคืออัตตา ทั้ง [ถือว่า]อัตตาและเจตนาก็ไม่พินาศไป แต่ไม่เป็นเช่นนั้นค ำ รับรอง[ที่กล่าวไว้ก่อนว่าอัตตาไม่ พินาศ]ก็ผิด

ถามว่า: ถ้ามีความเห็นตรงกันข้ามกับที่กล่าวมาแล้ว [เจตนาพินาศได้ แต่อัตตา ไม่พินาศ] อัตตาก็ควรพินาศไป แต่เจตนาไม่พินาศ ถ้าท่านผู้ถามไม่มีความเห็นเช่นนั้นก็จง สละฝ่ายที่เห็นว่าอัตตาคือเจตนา แต่ถ้ายังไม่ยอมสละ ก็จะผิดจากคำรับรอง[ที่กล่าวว่า เจตนา พินาศได้ แต่อัตตาไม่พินาศ]

ถามว่า: อัตตานี้ไม่ใช่เจตนา แต่เป็นสภาพต่างกัน [จะถูกต้องไหม]

ตอบว่า : ความต่างกันในเรื่องนี้มี๒ ประการ คือ ความต่างกันที่กระทำขึ้นโดย ลักษณะ และความต่างกันที่กระทำขึ้นโดยสถานที่อื่นท่านผู้ถามระบุความต่างกันที่กระทำขึ้น โดยลักษณะ หรือระบุความต่างกันที่กระทำขึ้นโดยสถานที่อื่น”

โทษในการเชื่อว่าอัตตาต่างจากเจตนาโดยลักษณะ

อถายํ ภวโต อธิปฺปาโย สิยา “นายํ มม อตฺตา เจตนาย อนญฺโญ, อญฺโญเยวา”ติ.
สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka