วิปากจิตที่ประกอบกับวิญญาณัญจายตนสัญญา ดวงหนึ่ง วิปากจิตที่ประกอบกับอากิญจัญญายตนสัญญา ดวงหนึ่ง วิปากจิตที่ประกอบกับเนวสัญญานาสัญญายตนสัญญา ดวงหนึ่ง จิต ๔ ดวงนี้ ชื่อว่า อรูปาวจรวิปากจิต”
๔๔. กุสลานุคตํ กตฺวา ภาชิตํ กึ มหคฺคตํ
กามาวจรปุญฺญํว นาสมานผลํ ยโต.
“ถามว่า: เหตุใดพระผู้มีพระภาคจึงทรงจำแนกมหัคคตวิปากจิตโดยทำให้เหมือน กับมหัคคตกุศลจิต ตอบว่า : เพราะมหัคคตกุศลที่มีผลไม่เสมอกับตนเหมือนกามาวจรกุศล หามีไม่”
๔๕. อตฺตโน กุสเลเหว สมานํ สพฺพถา อิทํ
คชาทีนํ ยถา ฉายา คชาทิสทิสา ตถา.
“มหัคคตวิปากจิตนี้เหมือนกับกุศลของตนโดยสิ้นเชิง ประดุจเงาช้างที่เหมือนกับ ช้างเป็นต้น”
๔๖. กามาวจรปุญฺญํว นาปราปริยเวทนํ
ฌานา อปริหีนสฺสส ตฺตสฺส ภวคามิโน.
๔๗. กุสลานนฺตรํเยว ผลํ อุปฺปชฺชตีติ จ
ญาปนตฺถํ ปเนตสฺสกุสลานุคตํ กตํ.
“พระผู้มีพระภาคตรัสรูปาวจรวิปากจิตว่าเหมือนรูปาวจรกุศลจิต เพื่อแสดงข้อความ นี้ว่ารูปาวจรวิปากจิตย่อมเกิดขึ้นในลำดับต่อจากรูปาวจรกุศลแก่เหล่าสัตว์ผู้ไม่เสื่อมจาก ฌานแล้วไปเกิดในรูปภพ[ในภพที่ ๒เ ท่านั้น] ไม่เหมือนกามาวจรกุศลที่ให้ผลในภพต่อๆ ไป [จนกว่าจะถึงพระนิพพาน]”
๔๘. ปฏิปฺปทากฺกโม เจว หีนาทีนญฺจ เภทโต
ฌานาคมนโต เจตฺถ เวทิตพฺโพ วิภาวินา.
“บัณฑิตพึงทราบลำดับแห่งปฏิปทาและประเภทของจิตทรามเป็นต้นในมหัคคต-