ปริจเฉทที่ ๑๗
อภิญญารัมมณนิเทศ
(คำอธิบายอารมณ์ของอภิญญา)
คำปฏิญญา
๑๑๐๔. อนาคตํสญาณญฺจ ยถากมฺมุปคมฺปิ จ
ปญฺจ อิทฺธิวิธาทีนิ สตฺตาภิญฺญา อิมา ปน.
“อภิญญา ๕ มีอิทธิวิธญาณเป็นต้นพ ร้อมทั้งอนาคตังสญาณและยถากัมมุปคญาณ รวมเป็นอภิญญา ๗ อย่างเหล่านี้ [ข้าพเจ้าได้กล่าวมาแล้ว]”
๑๑๐๕. เอตาสํ ปน สตฺตนฺนํ อภิญฺญานมิโต ปรํ
ปวกฺขามิ สมาเสน อารมฺมณวินิจฺฉยํ.
“แต่นี้ไปข้าพเจ้าจักกล่าววินิจฉัยอารมณ์ของอภิญญา ๗ อย่างเหล่านั้นโดยสังเขป”
๑๑๐๖. อารมฺมณตฺติกา วุตฺตา เย จตฺตาโร มเหสินา
สตฺตนฺนเมตฺถ ญาณานํ สมฺปวตฺตึ สุณาถ เม.
“พระศาสดาตรัสอารัมมณติกะไว้ ๔ กลุ่ม เชิญสดับความเป็นไปแห่งญาณทั้ง ๗ ในอารัมมณติกะเถิด”
[อารัมมณติกะ ๔ กลุ่ม คือ
- ป ริตตารัมมณติกะ กลุ่มธรรม ๓ บทที่ขึ้นต้นด้วยปริตตารัมมณธรรม คือป ริตตา-รัมมณธรรม (ธรรมมีอารมณ์เป็นกามาวจร) มหัคคตารัมมณธรรม (ธรรมมีอารมณ์เป็นมหัคคตะ) และ อัปปมาณารัมมณธรรม (ธรรมมีอารมณ์เป็นอัปปมาณะ)
- มัคคารัมมณติกะ กลุ่มธรรม ๓ บทที่ขึ้นต้นด้วยมัคคารัมมณธรรม คือมัคคา-