๑๑๒๗. สนฺตติปจฺจุปฺปนฺนนฺติ อาหุ สนฺตติโกวิทา
เอกพฺภวปริจฺฉินฺนํ ปจฺจุปฺปนฺนนฺติ ปจฺฉิมํ.
“ขณะปัจจุบันคือปัจจุบันที่ถึงขณะทั้ง๓[ อุปปาทขณะ = ขณะเกิดขึ้นฐิติขณะ = ขณะตั้งอยู่ และภังคขณะ = ขณะดับไป] สันตติปัจจุบัน คือ ปัจจุบันที่นับเข้าในวาระต่อเนื่องเพียงหนึ่งหรือสองวาระ อัทธาปัจจุบัน คือ ปัจจุบันที่กำหนด[ด้วยปฏิสนธิและจุติ]ในภพหนึ่ง”
[ฎีกาใหม่อธิบายว่า สันตติ แปลว่า “การสืบต่อ” หมายถึง การเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องของ ธรรมชนิดเดียวกัน จำแนกออกเป็น๒อ ย่าง คือรูปสันตติ(การสืบต่อของรูป) และนามสันตติ(การ สืบต่อของนาม) ตามมติของมัชฌิมภาณกะกล่าวว่า “การสืบต่อของรูปนามที่ไม่ปรากฏชัดแก่คนที่ออก จากที่มืดไปสู่ที่สว่างหรือออกจากที่สว่างไปสู่ที่มืดห รือการสืบต่อของรูปนามในขณะเห็นช่างย้อมผ้าจาก ที่ไกลแต่ยังไม่ได้ยินเสียง จัดเป็นหนึ่งหรือสองวาระที่เป็นสันตติปัจจุบัน” ส่วนมติของสังยุตตภาณกะ กล่าวว่า “การสืบต่อของรูปในเมื่อเหยียบน้ำแล้วมีน้ำกระเพื่อมอยู่ เมื่อกลับมาจากทางไกลเข้าไปห้อง แล้วยังไม่หายเหนื่อย เมื่อเดินมาจากแดดเข้าห้องแล้วความมืดยังปรากฏอยู่ หรือเมื่อเจริญกรรมฐาน ในห้องแล้วเปิดหน้าต่างในเวลากลางวันส่งผลให้กระพริบตาหลายขณะ การสืบต่อของรูปในเวลาเหล่านี้ จัดเป็นหนึ่งหรือสองวาระ ส่วนการสืบต่อของนามคือกามาวจรชวนวิถีจิตห รือ ๓ ขณะจัดเป็นหนึ่งหรือ สองวาระที่เป็นสันตติปัจจุบัน”]
๑๑๒๘. ขณาทิกตฺตยํ ปจฺจุปฺ-ป นฺนํ ตมาหุ เกจิธ
เจโตปริยญาณสฺส โหติ อารมฺมณํ อิติ.
๑๑๒๙. ยถา จ ปุปฺผมุฏฺฐิมฺหิ อุกฺขิตฺเต คคเน ปน
อวสฺสํ เอกเมกสฺสว ณฺฏํ วณฺเฏน วิชฺฌติ.
๑๑๓๐. เอวํ มหาชนสฺสาปิ จิตฺเต อาวชฺชิเต ปน
เอกสฺส จิตฺตเมเกน อวสฺสํ ปน วิชฺฌติ.
“ในเรื่องนี้ บางคนอ้างว่า ขณะปัจจุบันอันเป็นสภาพรวมของอุปปาทขณะเป็นต้น เป็นอารมณ์ของเจโตปริยญาณ อุปมาว่าเมื่อโยนดอกไม้กำมือหนึ่งขึ้นไป ขั้วของดอกไม้