401ปริจเฉทที่ ๑๘ ทิฏฐิวิสุทธินิเทศ [ปฏิภาณปฏิสัมภิทาญาณเป็นปัญญาอันแตกฉานในญาณ คือ อรรถ ธรรม และนิรุตติโดย
เข้าใจอารมณ์ หน้าที่ ลักษณะ รสะ ปัจจุปัฏฐาน และปทัฏฐานเป็นต้นอย่างนี้ว่า ญาณประเภทนี้รับ อารมณ์อย่างนี้แล้วเกิดขึ้นทำหน้าที่เช่นนี้ ญาณประเภทนี้มีลักษณะ รสะ ปัจจุปัฏฐาน และปทัฏฐาน เช่นนี้ ๗๘ ]
เหตุในการบรรลุปฏิสัมภิทาญาณ
๑๑๙๑. ปริยตฺติปริปุจฺฉาหิ สวนาธิคเมหิ จ
ปุพฺพโยเคน คจฺฉนฺติ ปเภทํ ปฏิสมฺภิทา.
“ปฏิสัมภิทาญาณย่อมถึงความแตกฉานด้วยปริยัติ(การเรียนพระพุทธพจน์)ป ริ-ปุจฉา (การไต่ถาม) สวนะ (การฟัง) อธิคมะ (การบรรลุมรรค) และปุพพโยคะ (การเจริญ วิปัสสนาจนใกล้ถึงอนุโลมและโคตรภูในพระศาสนาของพระพุทธเจ้าองค์ก่อน)”
วิธีเจริญปัญญา
กถํ ภาเวตพฺพาติ เอตฺถ-
๑๑๙๒. ขนฺธาทีสุ หิ ธมฺเมสุ ภูมิภูเตสุ โยคินา
อุคฺคหาทิวเสเนตฺถก ตฺวา ปริจยํ ปน.
๑๑๙๓. สีลํ จิตฺตวิสุทฺธิญฺจส มฺปาเทตฺวา ตโต ปรํ
ทิฏฺฐิสุทฺธาทโย ปญฺจส มฺปาเทนฺเตน สุทฺธิยา.
๑๑๙๔. ตาย ปญฺญาย ยุตฺเตน ภีเตน ชนนาทิโต
ภาเวตพฺพา ภวาภาวํ ปตฺถยนฺเตน ภิกฺขุนา.
“ถามว่า:พึงเจริญปัญญาอย่างไร ตอบว่า : ในเรื่องนี้ ภิกษุผู้พากเพียรปฏิบัติพึงกระทำการสั่งสม[ความเข้าใจ]ด้วย การศึกษาเป็นต้นในธรรมมีขันธ์เป็นต้นแล้วยังศีลวิสุทธิและจิตตวิสุทธิให้ถึงพร้อม ต่อจาก นั้นเธอผู้กอปรด้วยปัญญากลัวการเกิดเป็นต้นและปรารถนาไม่เกิดอีกพึงเจริญปัญญา โดย ทำวิสุทธิทั้ง๕ ใ ห้สำเร็จ”