เป็นต้น”
๑๒๓๘. โส เอวํ นามรูปสฺสวุตฺตึ ทิสฺวาน ปจฺจยา
ยถา เอตรหิทํ ตุ อตีเตปิ ตเถวิทํ.
๑๒๓๙. ปจฺจยา จ ปวตฺติตฺถ ตเถวานาคเตปิ จ
ปวตฺติสฺสติ อทฺธาสุ ตีเสฺววํ อนุปสฺสติ.
“ครั้นเธอเห็นความเป็นไปของรูปนามเพราะเหตุปัจจัยในปัจจุบันเช่นนี้แล้ว ย่อม พิจารณาเห็นในกาลทั้ง๓อ ย่างนี้ว่ารูปนามในปัจจุบันอ ดีต และอนาคต ย่อมเป็นไปตาม เหตุปัจจัย”
๑๒๔๐. ตสฺเสวํ ปสฺสโต ยา สา ปุพฺพนฺเต ปญฺจธาคตา
อปรนฺเต สิยา กงฺขา ปญฺจธา สมุทีริตา.
๑๒๔๑. ปจฺจุปฺปนฺเนปิ อทฺธาเน ฉพฺพิธา ปริกิตฺติตา
สพฺพา จานวเสสาว โยคิโน สา ปหิยฺยติ.
“เมื่อเธอเห็นอยู่อย่างนี้ย่อมละความสงสัยทั้งหมดในส่วนเบื้องต้น ๕ อย่าง ส่วน เบื้องปลาย ๕ อย่าง และความสงสัยในปัจจุบันกาล ๖ อย่าง”
[ความสงสัย ๑๖ อย่าง คือ
๑. เราเกิดมาก่อนในอดีตกาลหรือ
๒. เราไม่เคยเกิดมาก่อนในอดีตกาลหรือ
๓. เราได้เป็นอะไรในอดีตกาลหรือ
๔. เราได้เป็นอย่างไรในอดีตกาลหรือ
๕. เราได้เป็นอะไรแล้วเป็นอะไรอีกในอดีตกาลหรือ
๖. เราจักเกิดในอนาคตกาลหรือ
๗. เราจักไม่เกิดในอนาคตกาลหรือ
๘. เราจักเป็นอะไรในอนาคตกาลหรือ
๙. เราจักเป็นอย่างไรในอนาคตกาลหรือ