ปีติ มีสภาพชื่นชมยินดี มีหน้าที่ยังกายกับจิตให้อิ่มเอิบ หรือมีหน้าที่ซ่านไป[ทั่วร่างกาย] มีความฟูใจเป็นเครื่องปรากฏ”
จิตฺตสฺส เอกคฺคภาโว จิตฺเตกคฺคตา. สมาธิสฺเสตํ นามํ.โ สอ วิสารลกฺขโณ อวิกฺเขป-ลกฺขโณ วา, สหชาตานํ สมฺปิณฺฑนรโส นฺหานิยจุณฺณานํ อุทกํ วิย, อุปสมปจฺจุปฏฺฐาโน, วิเสสโต สุขปทฏฺฐาโน.
“จิตเตกัคคตา คือ ความมีอารมณ์เดียวแห่งจิต คำนี้เป็นชื่อของสมาธิ สมาธิ มีสภาพไม่ซัดส่าย หรือมีสภาพไม่ฟุ้งซ่าน มีหน้าที่รวบรวมธรรมที่เกิดร่วมกัน เหมือนน้ำรวมเครื่องจุรณสำหรับอาบ มีความสงบเป็นเครื่องปรากฏ มีสุขเวทนาเป็นเหตุใกล้โดยเฉพาะ”
สทฺทหนฺติ เอตาย, สยํ วา สทฺทหติ, สทฺทหนมตฺตเมว วา เอสาติ สทฺธา.
“ศรัทธา คือ สภาวะทำให้เชื่อ อีกนัยหนึ่ง ศรัทธา คือ สภาวะเชื่อ อีกนัยหนึ่ง ศรัทธา คือ ความเชื่อนั่นเอง”
[คำว่า สทฺธา มีความหมาย ๓ ประการ คือ
- สภาวะทำให้เชื่อ = สทฺทหนฺติ เอตายาติ สทฺธา (ลง อ ปัจจัยในกรณสาธนะ)
- สภาวะเชื่อ = สทฺทหตีติ สทฺธา (ลง อ ปัจจัยในกัตตุสาธนะ)
- ความเชื่อ = สทฺทหนํ สทฺธา (ลง อ ปัจจัยในภาวสาธนะ)]
สา ปเนสา สทฺทหนลกฺขณา, ปสาทนรสา อุทกปฺปสาทกมณิวิย, อกาลุสิยปจฺจุปฏฺ-ฐานา, สทฺเธยฺยวตฺถุปทฏฺฐานา.
“ศรัทธา มีสภาพเชื่อมั่น มีหน้าที่ทำให้ผ่องใส เหมือนแก้วมณีที่ทำให้น้ำใส มีความไม่ขุ่นมัวเป็นเครื่องปรากฏ