“วิริยะ มีสภาพทำให้อุตสาหะ มีหน้าที่ค้ำจุนธรรมที่เกิดร่วมกัน มีความไม่ท้อแท้เป็นเครื่องปรากฏ มีสังเวควัตถุ ๘ เป็นเหตุใกล้”
ปชานาตีติปญฺญา. สา ปเนสา วิชานนลกฺขณา, วิสโยภาสนรสา ปทีโป วิย, อสมฺ-โมหปจฺจุปฏฺฐานา อรญฺญคตสุเทสโก วิย.
“ปัญญา คือ สภาวะรู้โดยพิเศษ ปัญญา มีสภาพรู้โดยพิเศษ มีหน้าที่กระทำอารมณ์ให้แจ่มแจ้ง เหมือนดวงประทีป มีความไม่หลง[ในอารมณ์]เป็นเครื่องปรากฏ ดุจคนชี้ทางแก่คนหลงป่า”
ชีวนฺติ เตน ตํสมฺปยุตฺตธมฺมาติ ชีวิตํ. ตํ ปน อตฺตนา อวินิพฺภุตฺตานํ ธมฺมานํ อนุ-ปาลนลกฺขณํ, เตสํ ปวตฺตนรสํ, เตสํเยว ฐปนปจฺจุปฏฺฐานํ, ยาปยิตพฺพธมฺมปทฏฺฐานํ.ส นฺเตปิ จ เตสํ อนุปาลนลกฺขณาทิมฺหิ วิธาเน อตฺถิกฺขเณเยว ตํ เต ธมฺเม อนุปาเลติ อุทกํ วิย อุปฺปลาทีนิ,ยถาสกํ ปจฺจยุปฺปนฺเนปิ จธ มฺเม อนุปาเลติธาติวิยกุมารํ,ส ยํ ปวตฺติตธมฺม-สมฺพนฺเธเนว ปวตฺตตินิยามโก วิย, น ภงฺคโต อุทฺธํ ปวตฺตยติอตฺตโน จ ปวตฺตยิตพฺพานญฺจ อภาวา. น ภงฺคกฺขเณ ฐเปติสยํ ภิชฺชมานตฺตา ขียมาโน วิยว ตฺติเสฺนโหว ปทีปสิขนฺติ.
“ชีวิต (ชีวิตินทรีย์) คือ สภาวะทำให้ธรรมที่ประกอบร่วมกันเป็นไปได้ ชีวิตมีสภาพดูแลรักษาสหชาตธรรม มีหน้าที่ยังธรรมเหล่านั้นให้เป็นไป มีการดำรงธรรมเหล่านั้นไว้เป็นเครื่องปรากฏ มีสหชาตธรรมที่ควรดูแลรักษา[ซึ่งกำลังเกิดขึ้นยังไม่ดับไป]เป็นเหตุใกล้ เมื่อสภาพคุ้มครองธรรมเหล่านั้นปรากฏอยู่ ชีวิตินทรีย์ย่อมคุ้มครองธรรมเหล่านั้น ได้ในขณะมีอยู่[แห่งชีวิตินทรีย์และธรรมที่ถูกคุ้มครอง] เหมือนน้ำหล่อเลี้ยงดอกอุบลเป็นต้น และชีวิตินทรีย์ย่อมคุ้มครองธรรมที่เกิดขึ้นตามปัจจัยของตนๆ เหมือนแม่นมดูแลเด็กอยู่ ย่อม ดำเนินไปโดยเนื่องกับธรรมที่ตนทำให้เป็นไป เหมือนนายเรือ[ผู้ดำเนินไปโดยเนื่องกับเรือที่