Abhidhammāvatāra

คัมภีร์อภิธัมมาวตาร

ฉบับ พระคันธสาราภิวงศ์ แปล

<< | หน้าที่ 66 | >>

แม้วิรตี ๒ ที่เหลือ ก็มีนัยเดียวกัน อนึ่ง โดยสภาพเป็นต้น วิรตีทั้งสามเหล่านี้ มีสภาพไม่ล่วงอารมณ์ของกายทุจริตเป็นต้น มีหน้าที่ถอยออกจากอารมณ์ของกายทุจริตเป็นต้น มีการไม่กระทำกายทุจริตเป็นต้นเป็นเครื่องปรากฏ มีคุณธรรมคือศรัทธา หิริโอตตัปปะ และความมักน้อยเป็นต้น เป็นเหตุใกล้ บางคนอ้างว่าวิรตีแต่ละดวงในวิรตีเหล่านี้เป็นนิยตโยคีเจตสิก พึงทราบว่าเจตสิก ๓๓ หรือ ๓๔ ดวงเหล่านี้ [เจตสิก ๓๓ ดวงร่วมกับเจตสิก ดวงใดดวงหนึ่งในกรุณาเป็นต้นเ ป็นเจตสิก ๓๔ ดวง] ย่อมถึงการประกอบในมหากุศลจิต ดวงที่ ๑ อย่างนี้”

ยถา จ ปฐเมน, เอวํ ทุติยจิตฺเตนาปิ. สสงฺขารภาวมตฺตเมว หิเอตฺถวิเสโส. ปุน ตติเยน ญาณวิปฺปโยคโต ฐเปตฺวา อโมหํ อวเสสา ทฺวตฺตึส วา เตตฺตึส วา เวทิตพฺพา. ตถา จตุตฺเถนาปิ สสงฺขารภาวมตฺตเมว วิเสโส. ปฐเม วุตฺเตสุปน ฐเปตฺวา ปีตึ อวเสสา ปญฺจเมน สมฺปโยคํ คจฺฉนฺติ. โสมนสฺสฏฺฐาเน เจตฺถอุเปกฺขาเวทนา ปวิฏฺฐา.

“อนึ่ง เจตสิกดังกล่าวย่อมถึงการประกอบใน[มหากุศล]จิตดวงที่ ๑ฉันใด ย่อมถึง การประกอบใน[มหากุศล]จิตดวงที่ ๒ฉันนั้น โดยแท้จริงแล้ว ความมีสังขารเท่านั้นในจิตดวง นี้เป็นความต่างกัน[ จิตดวงแรกไม่มีสังขาร] พึงทราบว่าเจตสิก ๓๒ หรือ ๓๓ ดวงอื่น เว้นอโมหะ [ปัญญา] ย่อมถึงการประกอบ ใน[มหากุศล]จิตดวงที่ ๓อีก เพราะไม่ประกอบกับปัญญา เช่นเดียวกันนี้ เจตสิกเหล่านั้นย่อมถึงการประกอบใน[มหากุศล]จิตดวงที่ ๔ ความ มีสังขารเท่านั้นในจิตดวงนี้ เป็นความต่างกัน เจตสิกอื่นเว้นปีติ ในเจตสิกที่กล่าวไว้ใน[มหากุศล]จิตดวงที่ ๑ ย่อมถึงการประกอบ ใน[มหากุศล]จิตดวงที่ ๕ อนึ่ง ในจิตดวงนี้ อุเบกขาเวทนาเข้าแทนที่โสมนัส”

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka