Abhidhammāvatāra

คัมภีร์อภิธัมมาวตาร

ฉบับ พระคันธสาราภิวงศ์ แปล

<< | หน้าที่ 68 | >>

ตติเยน วิจารวชฺชา เอกตึสว าทฺวตฺตึสว า .จ ตุตฺเถน ตโต ปีติวชฺชา ตึส วา เอกตึสว า . ปญฺจเมน ตโต กรุณามุทิตาวชฺชา ตึส โหนฺติ. โสมนสฺสฏฺฐาเน อุเปกฺขา ปวิฏฺฐา. เอวํ รูปาวจร-กุสลเจตสิกา เวทิตพฺพา.

“ในบรรดาเจตสิกที่เหลือ รูปาวจรเจตสิก คือ เจตสิกที่ประกอบในรูปาวจรจิต ในเจตสิกดังกล่าว ลำดับแรก เจตสิก [๓๓ ดวง] ที่ประกอบในรูปาวจรจิตดวงที่ ๑ คือ เจตสิกที่เหลือเว้นวิรตี๓ดังที่ได้กล่าวมาแล้วในมหากุศลจิตดวงที่ ๑ วิรตีเจตสิกย่อมเกิดในกามาวจรกุศลจิตและโลกุตตรจิตเท่านั้น ไม่เกิดในจิตอื่น เจตสิก ๓๒ หรือ ๓๓ ดวง เว้นวิตก ย่อมเกิดในรูปาวจรจิตดวงที่ ๒ เจตสิก ๓๑ หรือ ๓๒ ดวง เว้น[วิตกและ]วิจาร ย่อมเกิดในรูปาวจรจิตดวงที่ ๓ เจตสิก๓ ๐ห รือ ๓๑ ดวง เว้น[วิตก วิจาร และ]ปีติย่อมเกิดในรูปาวจรจิตดวงที่ ๔ เจตสิก ๓๐ ดวง เว้นกรุณาและมุทิตา ย่อมเกิดในรูปาวจรจิตดวงที่ ๕อุเบกขา-เวทนาเข้าแทนที่โสมนัสเวทนา โดยประการดังนี้ โปรดทราบรูปาวจรกุศลเจตสิก”

[เจตสิก ๓๒ ดวง คืออัญญสมานเจตสิก ๑๐ (เว้นวิตก วิจาร และปีติ) โสภณเจตสิก๒ ๒ (เว้นวิรตี๓) ประกอบในรูปาวจรจตุตถฌานจิต เจตสิก ๓๐ ดวง คือ เจตสิก ๓๒ ดวงเหล่านั้น (เว้นกรุณา และมุทิตา) ประกอบในรูปาวจร-ปัญจมฌานจิต เวทนาเจตสิกในเจตสิก ๓๐ ดวงนี้เป็นอุเบกขาเวทนา คือ เวทนาเจตสิกที่ประกอบใน รูปาวจรปฐมฌานจิตทุติยฌานจิตต ติยฌานจิต และจตุตถฌานจิตเ ป็นโสมนัสเวทนา ส่วนเวทนาที่ ประกอบในรูปาวจรปัญจมฌานจิตเ ป็นอุเบกขาเวทนา]

เจตสิกที่ประกอบในอรูปาวจรจิต

อรูปาวจรจิตฺตสมฺปยุตฺตา อรูปาวจรา. เต ปน รูปาวจรปญฺจเม วุตฺตนเยน เวทิตพฺพา. อรูปาวจรภาโวเวตฺถวิเสโส.

“อรูปาวจรเจตสิก คือ เจตสิกที่ประกอบในอรูปาวจรจิต โปรดทราบเจตสิกเหล่านั้นตามนัยที่ข้าพเจ้ากล่าวไว้แล้วในรูปาวจรจิตดวงที่ ๕

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka