สมฺปยุตฺตา ตาว นิยตา สรูเปนาคตา ปนฺนรส, เยวาปนกา นิยตา จตฺตาโรติเอกูนวีสติโหนฺติ. อนิยตา ฉ เยวาปนกาติ สพฺเพ ปญฺจวีสติ โหนฺติ เสยฺยถิทํ. ผสฺโส โสมนสฺสเวทนา สญฺญา เจตนา วิตกฺโก วิจาโร ปีติ จิตฺตสฺเสกคฺคตา วีริยํ ชีวิตํ อหิริกํ อโนตฺตปฺปํ โลโภ โมโห มิจฺฉาทิฏฺฐีติอิเม สรูเปนาคตา ปนฺนรส, ฉนฺโท อธิโมกฺโข อุทฺธจฺจํ มนสิกาโรติอิเม จตฺตาโร นิยตเยวาปนกา. อิเม ปน ปฏิปาฏิยา ทสสุจิตฺเตสุนิยตา โหนฺติ. มาโน อิสฺสา มจฺฉริยํ กุกฺกจฺจํ ถินมิทฺธนฺติ อิเม ฉเยว อนิยตเยวาปนกา.
“อกุศลเจตสิกมีอย่างเดียวโดยภูมิ เป็นกามาวจรอย่างเดียว ในบรรดาเจตสิกเหล่านั้น เจตสิกที่ประกอบในอกุศลจิตดวงที่ ๑อันมีโลภะเป็นมูล [โลภมูลจิตดวงที่ ๑] มี๑๕ ดวงแน่นอน แสดงไว้โดยระบุชื่อ และเยวาปนกเจตสิกที่เกิดแน่นอน ๔ ดวง รวมเป็น ๑๙ ดวง พร้อมด้วยเยวาปนกเจตสิกที่เกิดไม่แน่นอน ๖ ดวง [มานะ อิสสา มัจฉริยะ กุกกุจจะ ถีนะ และมิทธะ] ทั้งหมดจึงรวมเป็น ๒๕ ดวง คือผัสสะ โสมนัสเวทนา สัญญา เจตนา วิตก วิจาร ปีติจิตเตกัคคตา วิริยะ ชีวิตินทรีย์ อหิริกะ อโนตตัปปะ โลภะ โมหะ และมิจฉาทิฏฐิเจตสิก ๑๕ ดวงนี้แสดงไว้โดยระบุชื่อ เจตสิก ๔ ดวงนี้ คือฉันทะ อธิโมกข์ อุทธัจจะ และมนสิการ เป็นเยวาปนกเจตสิก ที่เกิดแน่นอน เจตสิกเหล่านี้เกิดแน่นอนในจิต ๑๐ ดวงตามลำดับ [มนสิการและอุทธัจจะเกิด แน่นอนในอกุศลจิต ๑๒] เจตสิก ๖ ดวงนี้ คือ มานะ อิสสา มัจฉริยะ กุกกุจจะ ถีนะ และมิทธะ เป็นเยวา-ปนกเจตสิกที่เกิดไม่แน่นอน [อนิยตโยคีเจตสิก]”
๘๒. เอวํ เยวาปนา สพฺเพ นิยตานิยตา ทส
นิทฺทิฏฺฐา ปาปจิตฺเตสุ หตปาเปน ตาทินา.
“เยวาปนกเจตสิก ๑๐ ดวงทั้งหมดที่เกิดแน่นอนและไม่แน่นอน พระชินเจ้าผู้คงที่ ทำลายบาปแล้ว ทรงแสดงไว้ในอกุศลจิตอย่างนี้”
ตตฺถ ผสฺโสติ อกุสลจิตฺตสหชาโต ผสฺโส. เอส นโย เสเสสุปิ.
“ในอกุศลเจตสิกนั้น ผัสสะ คือ ผัสสะเจตสิกที่ประกอบในอกุศลจิต แม้เจตสิกอื่นก็มีนัยเดียวกัน”