นหิรียตีติอหิริโก. อหิริกสฺส ภาโว อหิริกํ. กายทุจฺจริตาทีหิโอตฺตปฺปตีติโอตฺตปฺปํ. น โอตฺตปฺปํ อโนตฺตปฺปํ.
“คำว่า อหิริกะ คือ ผู้ไม่ละอาย อหิริกะ คือ ภาวะของผู้ไม่ละอาย คำว่า โอตตัปปะ คือ สภาวะสะดุ้งกลัว[ผลของ]กายทุจริตเป็นต้น อโนตตัปปะ คือ สภาวะไม่สะดุ้งกลัว”
[คำว่า อหิริกสฺส ภาโว อหิริกํ (อหิริกะ คือ ภาวะของผู้ไม่ละอาย) แสดงนัยทางภาษา ๓ ประการ คือ
๑. คำว่าอ หิริกมีศัพท์เดิมว่าอ หิริกภาว ลบ ภาว ศัพท์เพื่อย่อคำ ตามหลักภาษาเรียก
ว่า อุตตรโลปสมาส คือ สมาสลบบทท้าย
๒. คำว่าอ หิริกมีศัพท์เดิมว่าอ หิริกตฺตล งตฺตปัจจัยในภาวตัทธิตแ ล้วลบ ตฺตปัจจัย
ด้วยสูตรในโมคคัลลานไวยากรณ์ (ปริจเฉทที่ ๔ สูตร ๑๒๓) ว่า โลโป (ลบตัทธิตปัจจัย)
๓. คำนี้เป็นสำนวนทางภาษาที่เรียกว่า ภาวประธาน คือมีกิริยาเป็นประธาน กล่าวคือ ระบุ
กิริยาเป็นหลักโดยมีศัพท์เดิมว่า อหิริก (ผู้ไม่ละอาย) แต่มุ่งให้หมายถึงภาวะของผู้ไม่ละอาย]
ตตฺถ กายทุจฺจริตาทีหิอชิคุจฺฉนลกฺขณํ อลชฺชาลกฺขณํ วา อหิริกํ, อโนตฺตปฺปํ เตเหว อสารชฺชนลกฺขณํ, อนุตฺตาสลกฺขณํ วา.
“ในเรื่องนั้น อหิริกะมีสภาพไม่รังเกียจกายทุจริตเป็นต้น หรือมีสภาพไม่ละอาย ส่วนอโนตตัปปะมีสภาพไม่หวาดหวั่นต่อ[ผลของ]ทุจริต หรือมีสภาพไม่สะดุ้งกลัว”
ลุพฺภนฺติ เตน, สยํ วา ลุพฺภติ, ลุพฺภนมตฺตเมว วา ตนฺติ โลโภ.
“โลภะ คือ สภาวะทำให้อยากได้ อีกนัยหนึ่ง โลภะ คือ สภาวะอยากได้ อีกนัยหนึ่ง โลภะ คือ ความอยากได้นั่นเอง”
[คำว่า โลภ มีความหมาย ๓ ประการ คือ