มีการกระทำให้มืดบอดเป็นเครื่องปรากฏ มีความไม่ใส่ใจโดยแยบคายเป็นเหตุใกล้”
มิจฺฉา ปสฺสนฺติตาย, สยํ วา มิจฺฉา ปสฺสติ,มิจฺฉาทสฺสนมตฺตเมว วา เอสาติมิจฺฉา-ทิฏฺฐิ.
“มิจฉาทิฏฐิ คือ สภาวะทำให้เห็นผิด อีกนัยหนึ่ง มิจฉาทิฏฐิ คือ สภาวะเห็นผิด อีกนัยหนึ่ง มิจฉาทิฏฐิ คือ ความเห็นผิด”
[คำว่า มิจฺฉาทิฏฺฐิ มีความหมาย ๓ ประการ คือ
- สภาวะทำให้เห็นผิด = มิจฺฉา ปสฺสนฺติ ตายาติ มิจฺฉาทิฏฺฐิ (ลง ติ ปัจจัยในกรณสาธนะ)
- สภาวะเห็นผิด = มิจฺฉา ปสฺสตีติ มิจฺฉาทิฏฺฐิ (ลง ติ ปัจจัยในกัตตุสาธนะ)
- ความเห็นผิด = มิจฺฉา ทสฺสนํ มิจฺฉาทิฏฺฐิ (ลง ติ ปัจจัยในภาวสาธนะ)]
สา อโยนิโสอภินิเวสลกฺขณา, ปรามาสรสา, มิจฺฉาภินิเวสปจฺจุปฏฺฐานา, อริยานํ อทสฺสนกามตาทิปทฏฺฐานา.
“มิจฉาทิฏฐิ มีสภาพไม่ใส่ใจโดยแยบคาย มีหน้าที่ยึดมั่น มีความใส่ใจผิดเป็นเครื่องปรากฏ มีความไม่ต้องการเห็นพระอริยะเป็นต้นเป็นเหตุใกล้”
อุทฺธตภาโว อุทฺธจฺจํ.ตํ อวูปสมลกฺขณํ วาตาภิฆาตจลชลํ วิย, อนวฏฺฐานรสํ วาตา-ภิฆาตจลธชปฏากา วิย, ภนฺตตฺตปจฺจุปฏฺฐานํ ปาสาณาภิฆาตสมุทฺธตภสฺมํ วิย, อโยนิโส-มนสิการปทฏฺฐานํ.
“อุทธัจจะ คือ ภาวะของผู้ซัดส่าย อุทธัจจะ มีสภาพไม่สงบ เหมือนน้ำกระเพื่อมด้วยแรงลม มีหน้าที่ไม่หยุดนิ่ง เหมือนธงชัยและธงแผ่นผ้าที่โบกสะบัดเพราะ