| พระไตรปิฎก | เล่มที่ 10 |
| นิกาย | ทีฆนิกาย |
| ผู้แสดงธรรม | พระพุทธเจ้า |
| ผู้ฟัง | หมู่เทวดา |
| สถานที่ | กรุงกบิลพัสดุ์ |
| Link | มหาสมยสูตร |
มหาสมยสูตร เป็นพระสูตรขนาดยาวที่ปรากฏอยู่ในทีฆนิกาย มหาวรรค แห่งพระสุตตันตปิฎก. พระสูตรนี้กล่าวถึงการประชุมครั้งใหญ่ของหมู่เทพยดาจากหมื่นจักรวาลเพื่อเข้าเฝ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพระภิกษุสงฆ์ผู้เป็นพระอรหันต์ ๕๐๐ รูป ณ ป่ามหาวัน ใกล้กรุงกบิลพัสดุ์ แคว้นสักกะ. เหตุการณ์นี้ถือเป็นการประชุมใหญ่ (มหาสมัย) ที่เกิดขึ้นเพียงครั้งเดียวในพุทธกาลของพระพุทธเจ้าแต่ละพระองค์.
มูลเหตุของการประชุมเริ่มต้นขึ้นเมื่อพระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ ป่ามหาวันพร้อมด้วยพระภิกษุสงฆ์ผู้เป็นพระอรหันต์ ซึ่งเป็นพระราชกุมารจากศากยวงศ์และโกลิยวงศ์ ๕๐๐ รูป ที่ออกผนวชด้วยเหตุการณ์ที่พระพุทธองค์ทรงระงับความขัดแย้งเรื่องน้ำระหว่างสองนคร. เหล่าเทวดาจาก ๑๐ โลกธาตุต่างคิดว่าเป็นโอกาสพิเศษที่จะได้มาเฝ้าและชื่นชมพระพุทธองค์และพระอรหันตสาวก. เทพชั้นสุทธาวาส ๔ องค์ ได้ดำริที่จะมาเข้าเฝ้าและกล่าวคาถาถวายการสรรเสริญพระพุทธเจ้าและพระสงฆ์ก่อน. คาถาเหล่านั้นพรรณนาถึงความบริสุทธิ์ของพระสงฆ์ผู้มีจิตมั่นคง รักษาอินทรีย์ได้ดี และผู้ที่ถึงพระพุทธเจ้าเป็นสรณะจะไม่ไปสู่อบายภูมิ.
หลังจากเหล่าเทพกล่าวคาถาจบ พระผู้มีพระภาคทรงตรัสเรียกภิกษุทั้งหลายมา แล้วทรงประกาศนามของหมู่เทพยดาที่มาประชุมกันอย่างละเอียด โดยจำแนกเป็นหลายประเภท เช่น ยักษ์ เทพจตุมหาราชิกา เทพชั้นต่าง ๆ เหล่าคนธรรพ์ นาค ครุฑ และอสูร. การที่พระพุทธองค์ทรงระบุชื่อของเทพยดาเหล่านี้ก็เพื่อให้ภิกษุทั้งหลายได้รู้จักและเห็นแจ้งด้วยทิพยจักษุญาณ.
ในระหว่างการประชุมใหญ่นั้น พระยามารพร้อมด้วยเสนามารได้พยายามเข้ามาขัดขวางและจับเทวดาเหล่านั้นด้วยกิเลส แต่ก็ไม่สามารถกระทำอันตรายแก่ผู้ใดได้ เพราะเหล่าภิกษุอรหันต์นั้นพ้นแล้วจากบ่วงของมาร. พระพุทธองค์ทรงพิจารณาทราบเหตุการณ์ทั้งหมดแล้วจึงตรัสบอกภิกษุทั้งหลาย ทำให้มารต้องพ่ายแพ้และกลับไป.
มหาสมยสูตรเป็นพระสูตรที่เทวดาทั้งหลายชื่นชอบฟังเป็นอย่างมาก. การสวดมหาสมยสูตรจึงเชื่อกันว่าจะทำให้เทวดามาประชุมกันเพื่อรับฟังและให้การอภิบาลรักษาผู้สวดให้มีความสุขความเจริญ. ด้วยเหตุนี้ จึงนิยมนำพระสูตรนี้มาสวดในงานมงคลสำคัญต่าง ๆ และยังมีการทำพิธีปลุกเสกน้ำมนต์มหาสมัยสูตรอีกด้วย.
| พระสูตร | ผู้แสดงธรรม |
|---|---|
| มหาปทานสูตร | พระพุทธเจ้า |
| มหานิทานสูตร | พระพุทธเจ้า |
| มหาปรินิพพานสูตร | พระพุทธเจ้า |
| มหาสติปัฏฐานสูตร | พระพุทธเจ้า |
| มหาโควินทสูตร | พระพุทธเจ้า |
| มหาสุทัสสนสูตร | พระพุทธเจ้า |
| สักกปัญหสูตร | พระพุทธเจ้า |
| ชนวสภสูตร | พระพุทธเจ้า |