มหาโควินทสูตร

มหาโควินทสูตร ในทีฆนิกาย มหาวรรค เป็นพระสูตรที่พระพุทธองค์ทรงเล่าเรื่องราวในอดีตชาติของพระองค์แก่มนุษย์และเทวดาทั้งหลาย โดยเริ่มต้นจากการที่ปัญจสิขะ คนธรรพเทพบุตร เข้าเฝ้าพระผู้มีพระภาค ณ ภูเขาคิชฌกูฏ และเล่าเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในสุธรรมาสภาของเทวดาชั้นดาวดึงส์ในคืนวันเพ็ญ

ในการประชุมนั้น เหล่าเทวดาชั้นดาวดึงส์ต่างปลาบปลื้มยินดีที่เห็นเทวดาใหม่ๆ ที่ได้ประพฤติพรหมจรรย์ในพระพุทธศาสนามาบังเกิดในหมู่พวกตน รุ่งเรืองด้วยวรรณะและยศยิ่งกว่าเทวดาเดิม ท้าวสักกะจอมเทพจึงทรงเปล่งพระคุณ ๘ ประการของพระผู้มีพระภาคสรรเสริญท่ามกลางเทวสภา โดยเน้นย้ำถึงการที่พระพุทธองค์ทรงบำเพ็ญประโยชน์แก่ชนเป็นอันมาก การตรัสรู้และประกาศพระธรรมที่ดีงาม และการบัญญัติหนทางไปสู่นิพพาน

หลังจากนั้น สนังกุมารพรหมก็ได้ปรากฏกายขึ้นและขอให้ท้าวสักกะกล่าวสรรเสริญพระคุณ ๘ ประการซ้ำอีกครั้ง แล้วจึงเล่าเรื่องราวในอดีตกาลว่า พระพุทธองค์เคยเสวยพระชาติเป็นมหาโควินทพราหมณ์ ซึ่งเป็นปุโรหิตผู้ฉลาดของพระเจ้าทิสสัมปติ เมื่อทิสสัมปติสวรรคต พระเจ้าเรณูโอรสขึ้นครองราชย์ และมหาโควินทพราหมณ์ได้ช่วยแบ่งแว่นแคว้นเป็น ๗ ส่วน ให้กับพระเจ้าเรณูและพระสหายอีก ๖ พระองค์

มหาโควินทพราหมณ์มีความปรารถนาที่จะพบพรหม จึงละทางโลกไปบำเพ็ญเพียรเข้ากรุณาฌานเป็นเวลา ๔ เดือน สนังกุมารพรหมได้มาปรากฏและแสดงธรรมแก่ท่าน ถึงวิธีไปสู่พรหมโลกด้วยการละทิ้งความยึดถือในวัตถุ โภคสมบัติ ญาติ และเจริญเมตตากรุณาพรหมวิหารสี่ คือ เมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา ไปในทุกทิศทุกสถาน เตือนให้เว้นจากอกุศลธรรมอันเป็น "กลิ่นร้าย" ที่จะนำไปอบาย มหาโควินทพราหมณ์ได้ออกบวชและชักชวนพระราชาทั้งเจ็ดและบริวารให้ปฏิบัติธรรมตาม เมื่อสิ้นชีวิตแล้วทุกคนก็ได้ไปบังเกิดในพรหมโลก พระผู้มีพระภาคทรงเฉลยว่า มหาโควินทพราหมณ์ในกาลนั้น คือพระองค์เอง แสดงให้เห็นว่าแนวทางแห่งพรหมจรรย์นั้นเป็นหนทางที่นำไปสู่ความสุขและความหลุดพ้นเสมอมา.