พระไตรปิฎก

๕. ทามลิสูตร [๒๒๙] . . . อารามแห่งอนาถบิณฑิกเศรษฐี กรุงสาวัตถี ครั้งนั้น ทามลิเทวบุตร เมื่อสิ้นราตรีปฐมยาม มีวรรณะงามยิ่งนัก ทำพระวิหารเชตวัน ให้สว่างทั่วแล้ว เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้า ถวายบังคมแล้ว ได้ยืน ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง [๒๓๐] ทามลิเทวบุตร. . . ได้กล่าวคาถานี้ ในสำนักพระผู้มี- พระภาคเจ้าว่า พราหมณ์ผู้ไม่เกียจคร้าน พึงทำ ความเพียรนี้ เขาไม่ปรารถนาภพด้วย เหตุนั้น เพราะละกามได้ขาด. [๒๓๑] พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ทามลิ กิจไม่มีแก่พราหมณ์ เพราะว่า พราหมณ์ทำกิจเสร็จแล้ว สัตว์เกิดยังไม่ได้ ท่าจอดในแม่น้ำทั้งหลาย เพียงใด เขาต้อง พยายามด้วยตัวทุกอย่าง เพียงนั้น ก็ผู้นั้น ได้ท่าที่จอดแล้ว ยืนอยู่บนบก ไม่ต้อง พยายาม เพราะว่า เขาถึงฝั่งแล้ว. ดูก่อนทามลิเทวบุตร นี้เป็นข้อ อุปมาแห่งพราหมณ์ ผู้สิ้นอาสวะแล้ว มี ปัญญาเพ่งพินิจ พราหมณ์นั้น ถึงที่สุด แห่งชาติและมรณะแล้ว ไม่ต้องพยายาม เพราะถึงฝั่งแล้ว.