พระไตรปิฎก

๗. ปฐมโกกาลิกสูตร ว่าด้วยพรหมปรารภพระโกกาลิกภิกษุ [๕๙๒] สาวัตถีนิทาน. ก็สมัยนั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับพักกลางวันหลีกเร้นอยู่แล้ว. ครั้งนั้นแล สุพรหมปัจเจกพรหมและสุทธาวาสปัจเจกพรหมเข้าไปใกล้ ที่ประทับของพระผู้มีพระภาคเจ้า ครั้นแล้วได้ยืนพิงบานประตูองค์ละข้าง. [๕๙๓] ลำดับนั้นแล สุพรหมปัจเจกพรหมปรารภพระโกกาลิกภิกา ได้กล่าวคาถานี้ในสำนักพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า ใครผู้มีปัญญาในโลกนี้ จะพึง กำหนดวัดซึ่งพระขีณาสพผู้มีคุณอันใคร ๆ ประมาณไม่ได้ เราเห็นว่าผู้นั้นไม่มีธุต- ธรรม เป็นปุถุชน วัดอยู่ซึ่งพระขีณาสพผู้ มีคุณ อันใคร ๆ ประมาณมิได้. อรรถกถาปฐมโกกาลิกสูตร ในปฐมโกกาลิกสูตรที่ ๗ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :- บทว่า อปฺปเมยฺยํ ปมินนฺโต ความว่า กำหนดนับบุคคลผู้เป็น ขีณาสพ ผู้มีคุณอันใคร ๆ ประมาณไม่ได้ อย่างนี้ว่า ศีลมีประมาณเท่านี้ สมาธิมีประมาณเท่านี้ ปัญญามีประมาณเท่านี้. ด้วยคำว่า โกธ วิทฺวา วิกปฺปเย ความว่า ใครผู้มีปัญญา ผู้มีเมธาในโลกนี้พึงกำหนด ท่านแสดงว่า พระ- ชีณาสพเท่านั้น พึงกำหนดนับพระขีณาสพ. บทว่า นิธุตนฺตํ มญฺเ ความว่า ก็ผู้ใดเป็นปุถุชน ปรารภจะวัดพระขีณาสพนั้น เรากล่าวผู้นั้นว่า ไม่มีธุตธรรม คือมีปัญญาต่ำทราม. จบอรรถกถาปฐมโกกาลิกสูตรที่ ๗