พระไตรปิฎก

พระภาคเจ้านั้นโดยพิสดาร ตามที่ท่านเขมกะบอกแล้ว แสดงแล้ว บัญญัติแล้ว แต่งตั้งแล้ว เปิดเผยแล้ว จำแนกแล้ว ทำให้ตื้นแล้ว โดยพิสดาร. ท่านพระเขมกะได้กล่าวคำนี้แล้ว ภิกษุผู้เถระทั้งหลายชื่นชม ยินดีภาษิตของท่านพระเขมกะ ก็เมื่อท่านพระเขมกะกล่าวคำไวยากรณ- ภาษิตนี้อยู่ จิตของภิกษุผู้เถระประมาณ ๖๐ รูป และของท่านพระเขมกะ พ้นแล้วจากอาสวะเพราะไม่ถือมั่น. จบ เขมกสูตรที่ ๗ อรรถกถาเขมกสูตรที่ ๗ พึงทราบวินิจฉัยในเขมกสูตรที่ ๗ ดังต่อไปนี้ :- บทว่า อตฺตนิยํ ได้แก่ ที่เป็นบริขารของตน. บทว่า อสฺมีติ อธิคตํ ความว่า เราประสบกับตัณหาและมานะ ที่เป็นไปอย่างนี้ว่า เรามีเราเป็น. บทว่า สนฺธาวนิกาย ได้แก่ ด้วยการไปการมาบ่อย ๆ. บทว่า อุปสงฺกมิ ความว่า พระเขมกะเดินทางจากวัดพทริการาม ไปยังวัดโฆสิตาราม (ซึ่งอยู่ห่างกัน) ประมาณ ๑ คาวุต ฝ่ายพระทาสกเถระ วันนั้นเดินทางไกลถึง ๒ โยชน์ ด้วยการไปมาถึง ๔ ครั้ง. ถามว่า ก็เพราะเหตุไร พระเถระทั้งหลายจึงส่งพระทาสกะนั้นไป (ยังสำนักพระเขมกะ) ด้วยหวังว่า เราทั้งหลายจัก (คอย) ฟังธรรมจาก สำนักพระธรรมกถึกผู้มีชื่อเสียง ? เพระเหตุไร ท่านจึงไม่ไปกันเอง ?