พระไตรปิฎก

บทว่า ทฬฺหํ แปลว่า มั่นคง. บทว่า ปาการโตรณํ ได้แก่กำแพงที่มั่นคง และเสาค่ายที่มั่นคง. อันธรรมดาว่า เสาค่ายสูง ๑ ช่วงคน เขาสร้างไว้เพื่อเป็นเครื่อง ประดับนคร ทั้งเป็นสถานที่สำหรับป้องกันโจรได้เหมือนกัน. อีกอย่างหนึ่ง บทว่า โตรณํ นั่น เป็นชื่อของบานประตู๑ หมาย ความว่า มีบานประตูแข็งแรง. บทว่า. ฉทฺวารํ ความว่า ธรรมดาว่าประตูเมือง ย่อมมีประตูเดียว บ้าง ๒ ประตูบ้าง ๑๐๐ ประตูบ้าง ๑๐๐๐ ประตูบ้าง. แต่ในที่นี้พระศาสดา เมื่อจะทรงแสดงนครมี ๖ ประตู จึงตรัสอย่างนี้. บทว่า ปเณฺฑิโต ได้แก่ ผู้ประกอบด้วยความเป็นผู้ฉลาด. บทว่า พฺยตฺโต ได้แก่ ผู้ประกอบด้วยความเป็นผู้เฉียบแหลม คือ มีญาณอันผ่องใส. บทว่า เมธาวี ได้แก่ ผู้ประกอบด้วยปัญญา กล่าวคือ ปัญญาสำหรับ วินิจฉัยเหตุที่เกิดขึ้น. พึงทำเนื้อความในคำว่า ปุรตฺถิมาย ทิสาย เป็นต้น ให้แจ่มแจ้ง แล้วทราบความหมายอย่างนี้ ( ดังต่อไปนี้ ) เถิด. ได้ยินว่า ในมหานครอันมั่งคั่ง พระราชาผู้ประกอบด้วยรตนะทั้ง ๗ ประการ ทรงครองจักรพรรดิราชสมบัติ ( แต่ว่า ) ปัจจันตนครนั่นของ พระองค์ กลับขาดผู้ปฏิบัติราชการแทนพระองค์๒ ครานั้นราชบุรุษทั้งหลาย ๑.ปาฐะว่า ปีสงฺฆาตสฺเสตํ ฉบับพม่าเป็น ปิฏฺสงฺฆาตสฺเสตํ แปลตามฉบับพม่า ๒. ปาฐะว่า ตสฺเสตํ น ปจจนฺตนครํ ราชายุตฺตวิรหิตํ ฉบับพม่าเป็น ตสฺเสตํ ปจฺจนฺตนครํ ราชายุตฺตวิรหิตํ แปลตามฉบับพม่า.