พระไตรปิฎก

๓. เรื่องพระเอกุทานเถระ [๑๙๖] ข้อความเบื้องต้น พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเชตวัน ทรงปรารภพระขีณาสพ ชื่อว่าเอกุทานเถระ ตรัสพระธรรมเทศนานี้ว่า "น ตาวตา ธมฺมธโร" เป็นต้น พวกเทวดาให้สาธุแก่เทศนาของพระเถระ ได้ยินว่า พระเถระนั้น อยู่ในราวไพรแห่งหนึ่งแต่องค์เดียว. อุทาน ที่ท่านช่ำชองมีอุทานเดียวเท่านั้นว่า:- "ความโศกทั้งหลาย ย่อมไม่มีแก่บุคคลผู้มีจิต มั่นคง ไม่ประมาท เป็นมุนี ศึกษาในทางแห่งโมน- ปฏิบัติ ผู้คงที่ ระงับแล้ว มีสติทุกเมื่อ." ได้ยินว่า ในวันอุโบสถ ท่านป่าวร้องการฟังธรรมเอง ย่อมกล่าว คาถานี้. เสียงเทวดาสาธุการดุจว่าเสียงแผ่นดินทรุด. ครั้นวันอุโบสถวันหนึ่ง ภิกษุผู้ทรงพระไตรปิฎก ๒ รูป มีบริวารรูปละ ๕๐๐ ได้ไปสู่ที่อยู่ของท่าน. ท่านพอเห็นภิกษุเหล่านั้น ก็ชื่นใจ กล่าวว่า " ท่านทั้งหลายมาในที่นี้ เป็นอันทำความดีแล้ว, วันนี้ พวกกระผมจักฟังธรรมในสำนักของท่าน ทั้งหลาย." พวกภิกษุ. ท่านผู้มีอายุ ก็คนฟังธรรมในที่นี้ มีอยู่หรือ ? พระเอกุทาน. มี ขอรับ, ราวไพรนี้ มีความบันลือลั่นเป็น อันเดียวกัน เพราะเสียงเทวดาสาธุการในวันฟังธรรม.