พระไตรปิฎก

พระอานนท์ทูลให้เสด็จไปนครอื่นก็ไม่เสด็จไป ท่านพระอานนท์สดับคำนั้นแล้ว ได้กราบทูลคำนี้กะพระศาสดาว่า ' ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ชาวนครเหล่านี้ ย่อมด่า ย่อมบริภาษเราทั้งหลาย, เราทั้งหลายไปในที่อื่นจากพระนครนี้เถิด.' พระศาสดา. ไปไหน อานนท์ ? พระอานนท์. สู่นครอื่น พระเจ้าข้า. พระศาสดา. เมื่อมนุษย์ทั้งหลายในที่นั้น ด่าอยู่ บริภาษอยู่, เราจัก ไปในที่ไหนอีก อานนท์ ? พระอานนท์. สู่นครอื่นแม้จากนครนั้น พระเจ้าข้า. พระศาสดา. เมื่อมนุษย์ในที่นั้น ด่าอยู่ บริภาษอยู่ เราทั้งหลาย จักไปในที่ไหน (อีก) เล่า อานนท์ ? พระอานนท์. สู่นครอื่นแม้จากนครนั้น (อีก) พระเจ้าข้า. พระศาสดา. อานนท์ การทำอย่างนั้นไม่ควร, อธิกรณ์เกิดขึ้น ในที่ใด, เมื่อมันสงบแล้วในนั้นนั่นแหละ, การไปสู่ที่อื่นจึงควร; อานนท์ ก็เขาพวกไหนเล่า ย่อมด่า ? พระอานนท์. ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ชนทั้งหมดจนกระทั่งทาสและ กรรมกร ย่อมด่า. พระศาสดาทรงอดกลั้นคำล่วงเกินได้ พระศาสดาตรัสว่า " อานนท์ เราเป็นเช่นกับช้างที่เข้าสู่สงคราม, การอดทนต่อลูกศรที่แล่นมาจาก ๔ ทิศ เป็นภาระของช้างที่เข้าสู่สงคราม ฉันใด, ชื่อว่าการอดทนถ้อยคำที่ชนทุศีลแม้มากกล่าวแล้ว เป็นภาระของ