พระไตรปิฎก

คาถาธรรมบท ตัณหาวรรคที่ ๒๔๑ ว่าด้วยตัณหา [๓๔] ๑. ตัณหาดุจเถาย่านทราย ย่อมเจริญแต่คนผู้มี ปกติประมาท เขาย่อมเร่ร่อนไปสู่ภพน้อยภพใหญ่ ดังวานรปรารถนาผลไม้เร่ร่อนไปในป่าฉะนั้น ตัณหา นี้เป็นธรรมชาติลามก มักแผ่ซ่านไปในอารมณ์ต่างๆ ในโลก ย่อมครอบงำบุคคลใด ความโศกทั้งหลาย ย่อมเจริญแก่บุคคลนั้น ดุจหญ้าคมบางอันฝนตกรด แล้วงอกงามอยู่ฉะนั้น แต่ผู้ใดย่ำยีตัณหานั่นซึ่งเป็น ธรรมชาติลามก ยากที่ใครในโลกจะล่วงไปได้ ความ โศกทั้งหลาย ย่อมตกไปจากผู้นั้น เหมือนหยาดน้ำ ตกไปจากใบบัวฉะนั้น เพราะฉะนั้น เราบอกกะท่าน ทั้งหลายว่า ความเจริญจงมีแก่ท่านทั้งหลาย บรรดาที่ ประชุมกันแล้ว ณ ที่นี้ ท่านทั้งหลายจงขุดรากตัณหา เสียเถิด ประหนึ่งผู้ต้องการแฝก ขุดหญ้าคมบาง เสียฉะนั้น มารอย่าระรานท่านทั้งหลายบ่อย ๆ ดุจ กระแสน้ำระรานไม้อ้อฉะนั้น. ๒. ต้นไม้ เมื่อรากไม่มีอันตราย ยังมั่นคง ถึง บุคคลตัดแล้ว ย่อมงอกขึ้นได้อีกทีเดียว แม้ฉันใด ๑. วรรคนี้ มีอรรถกถา ๑๒ เรื่อง.