พระไตรปิฎก

๗. สาเกตชาดก เหตุให้เกิดความรัก [๓๒๓] ข้าแต่พระผู้มีพระภาคเจ้า เหตุไรหนอ เมื่อบุคคลบางคนในโลกนี้ พอเห็นกันเข้าก็เฉย ๆ หัวใจก็เฉย บางคนพอเห็นกันเข้าจิตก็เลื่อมใส. [๓๒๔] ความรักนั้น ย่อมเกิดขึ้นด้วยเหตุ ๒ ประการ คือ ด้วยการอยู่ร่วมกันในกาลก่อน ด้วยความเกื้อกูลต่อกันในปัจจุบัน เหมือนดอก อุบลและชลชาติ เมื่อเกิดในน้ำ ย่อมเกิดเพราะ อาศัยเหตุ ๒ ประการ คือ น้ำและเปือกตม ฉะนั้น. จบ สาเกตชาดกที่ ๗ อรรถกถาสาเกตชาดกที่ ๗ พระศาสดา เมื่อประทับอาศัยเมืองสาเกตทรงปรารภ สาเกตพราหมณ์ ตรัสพระธรรมเทศนานี้ มีคำเริ่มต้นว่า โก นุ โข ภควา เหตุ ดังนี้. ส่วนเรื่องราวในชาดกนี้ ทั้งที่เป็นอดีตและปัจจุบันกล่าวไว้ ในเอกนิบาตในหนหลังแล้ว.