พระไตรปิฎก

บัณฑิตพึงรักษาลาภ ยศ และชีวิตของตนที่ มิตรนั้นครอบงำไว้เสียก่อน ดุจบุคคลผู้รักษา ดวงตาของตนไว้ฉะนั้น. ความเกษมจากโยคะย่อมเจริญ เพราะ การคบหากับมิตรคนใด บุรุษผู้เป็นบัณฑิต พึงกระทำความเป็นไปในกิจทั้งปวงของกัล- ยาณมิตรนั้นให้เสมอเหมือนของตน. บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า เยน มิตฺเตน สํสคฺคา ได้แก่ เพราะเหตุแห่งการเกี่ยวข้อง คือเพราะการณ์แห่งการเกี่ยวข้องกับ ปาปมิตรใด อธิบายว่า เพราะกระทำความเกี่ยวข้อง ๕ ประการนี้ คือ ทัสสนสังสัคคะ เกี่ยวข้องด้วยการเห็น สวนสังสัคคะ เกี่ยวข้องด้วย การฟัง กายสังสัคคะ เกี่ยวข้องด้วยกาย สมุลลาปสังสัคคะ เกี่ยว ข้องด้วยการเจรจา และปริโภคสังสัคคะ เกี่ยวข้องด้วยการบริโภค บทว่า โยคกฺเขโม ได้แก่ ความสุขทางกายและทางจิต. จริงอยู่ ความสุขทางกายและทางจิตนั้น ท่านประสงค์เอาว่า โยคักเขมะความ เกษมจากโยคะ ในที่นี้ เพราะเป็นความเกษมจากโยคะ คือทุกข์. บทว่า วิหียติ แปลว่า ย่อมเสื่อม. บทว่า ปุพฺเพวชฺฌาภวนฺตสฺส รกฺเข อกฺขึว ปณฺฑิโต ความว่า บุรุษผู้เป็นบัณฑิตพึงรักษาลาภ ยศ และชีวิตของตนที่ปาปมิตรนั้นยึดครอง คือที่ปาปมิตรนั้นจะพึง ครอบครองไว้เสียก่อน โดยอาการที่ปาปมิตรนั้นครอบครองลาภ ยศ