พระไตรปิฎก

[๑๒๒๔] ถ้าไม่พึงได้สหายผู้มีปัญญา เป็นนัก ปราชญ์ ไปไหนไปด้วยกัน อยู่ด้วยช่วยทำ ประโยชน์ให้สำเร็จ พึงเที่ยวไปแต่ผู้เดียว เหมือนพระราชาทรงสละแว่นแคว้นเสด็จไป แต่พระองค์เดียวฉะนั้น หรือเหมือนช้างมา- ตังคะ เที่ยวไปในป่าแต่ผู้เดียวฉะนั้น. [๑๒๒๕] การเที่ยวไปผู้เดียวประเสริฐกว่า เพราะ คุณคือความเป็นสหาย ย่อมไม่มีในคนพาล ควรเที่ยวไปผู้เดียวแต่ไม่ควรทำบาป เหมือน ช้างมาตังคะมีความขวนขวายน้อย เที่ยวไปใน ป่าแต่ผู้เดียวแลไม่ทำบาป ฉะนั้น. จบ โกสัมพิยชาดกที่ ๒ อรรถกถาโกสัมพิยชาดกที่ ๒ พระศาสดาเมื่อทรงอาศัยเมืองโกสัมพีประทับอยู่ ณ โฆสิตาราม ทรงปรารภเหล่าภิกษุที่ทะเลาะกันในเมืองโกสัมพี ตรัสเรื่องนี้มีคำเริ่ม ต้นว่า ปุถุสทฺโท ดังนี้. เนื้อเรื่องมีมาแล้วในโกสัมพิกขันธกะ สำหรับ ในที่นี้มีความย่อ ดังต่อไปนี้.