พระไตรปิฎก

ไทยธรรมแม้น้อย. บทว่า พหุนา เป็นต้น ความว่า สัตว์บางพวก แม้มีไทยธรรมมากก็ให้ไม่ได้ คือไม่ให้เลย. ทานที่บุคคลเชื่อกรรมเชื่อผลแห่งกรรมแล้วให้ชื่อว่าทักษิณา. บทว่า สหสฺเสน สมํ ความว่า ทักษิณาทานแม้ประมาณข้าว สักทัพพีเดียวที่บุคคลให้แล้วอย่างนี้ ก็นับว่าเสมอกับด้วยการให้จำนวน ตั้งพัน คือเป็นเช่นกับ ด้วยการให้จำนวนตั้งพันนั่นเทียว เพราะมีผลมาก. เศรษฐีกล่าวกะมาตลีเทพบุตรแม้นั้นว่า ถ้าเช่นนั้น ท่านจงเข้า ไปนั่งเถิด ต่อจากนั้นปัญจสิขเทพบุตรปล่อยให้เวลาล่วงไปหน่อยหนึ่ง แล้วมาขอภัต เมื่อเศรษฐีกล่าวว่า ไม่มีไปเสียเถิด จึงกล่าวว่า เราไม่ เลยไป ในเรือนนี้เห็นจะมีสวดพราหมณ์กระมัง เมื่อจะเริ่มธรรมกถา แก่เศรษฐี จึงกล่าวคาถาที่ ๘ ว่า :- แม้ผู้ใดเที่ยวไปขออาหารมา ผู้นั้นชื่อว่า ประพฤติธรรม อนึ่ง บุคคลผู้เลี้ยงบุตรและ ภรรยาของตน เมื่อไทยธรรมมีน้อย ก็เฉลี่ยให้ แก่สมณะและพราหมณ์ บุคคลนั้นข้อว่าประ- พฤติธรรม เมื่อคนตั้งแสนฆ่าสัตว์มาบูชาแก่ คนผู้ควรบูชาจำนวนพัน อิสรภาพนับตั้งแสน นั้น ย่อมไม่ถึงแม้เสี้ยวแห่งผลทานของตน เข็ญใจผู้ยังไทยธรรมให้เกิดโดยชอบให้อยู่.