พระไตรปิฎก

๕. ทูตชาดก ว่าด้วยการบอกความทุกข์แก่ผู้ที่ควรบอก [๑๗๗๗] ดูก่อนพราหมณ์ เราส่งทูตทั้งหลายมา เพื่อท่านผู้เพ่งอยู่ ณ ฝั่งแม่น้ำคงคา ทูตเหล่านั้นถาม ท่าน ท่านก็มิได้บอกให้แจ่มแจ้ง ความทุกข์ที่เกิดขึ้น แก่ท่านนั้น เป็นความตายของท่านมิใช่หรือ. [๑๗๗๘] ข้าแต่พระองค์ผู้ทรงบำรุงรัฐกาสีให้ เจริญ ถ้าความทุกข์เกิดขึ้นแก่พระองค์ ผู้ใดไม่พึง เปลื้องพระองค์จากทุกข์ได้ พระองค์อย่าได้ตรัสบอก ความทุกข์นั้นแก่ผู้นั้น. [๑๗๗๙] ผู้ใดพึงเปลื้องทุกข์ของบุคคลผู้เกิด- ทุกข์ได้ส่วนเดียวโดยธรรม พึงบอกเล่าแก่ผู้นั้นได้ โดยแท้. [ ๑๗๘๐] ข้าแต่พระราชา เสียงของสุนัขจิ้งจอก ก็ดี ของนกก็ดี รู้ได้ง่าย เสียงของมนุษย์รู้ได้ยากยิ่ง กว่านั้น. [๑๗๘๑] อนึ่ง ผู้ใดเมื่อก่อนเป็นผู้ใจดี คนทั้ง- หลายนับถือว่าเป็นญาติ เป็นมิตรหรือเป็นสหาย ภาย หลังผู้นั้นกลับกลายเป็นศัตรูไปก็ได้ ใจของมนุษย์รู้ได้ ยากอย่างนี้.