พระไตรปิฎก

บุรุษปรารถนาจะโดดข้ามแม้น้ำน้อยขึ้นไป ยืนอยู่บนฝั่งโน้น จึงจับเชือกหรือท่อนไม้ ที่ติดอยู่ กับต้นไม้บนฝั่งนี้ แล้วโดดข้ามไปโดยเร็ว จนตัว ไปตกอยู่บนฝั่งโน้น เมื่อตัวตกที่ฝั่งโน้นแล้วก็ละ ความหวาดหวั่นนั้น ขึ้นอยู่บนฝั่งได้ฉันใด, พระ- โยคีบุคคลผู้ปรารถนาจะข้ามพ้นกิเลสทั้งหลายเห็น ภัยฝั่งนี้ล้วนแล้วด้วยสักกายทิฏฐิ แล้วยืนอยู่ที่ฝั่ง คือพระนิพพานอันไม่มีภัย จึงจับเชือกคือรูปขันธ์ เป็นที่ยึดโดดมาโดยเร็วด้วยอุทยัพพยานุปัสสนา เป็นเบื้องแรก หรือจับไม้กล่าวคือนามขันธ์นั้นไว้ ด้วยดี กระโดดมาด้วยอาวัชชนจิตโดยนัยตามที่ กล่าวแล้วในก่อน โดดขึ้นด้วยอนุโลมญาณ แล้ว โน้มไปในพระนิพพาน เข้าไปสู่ที่ใกล้แห่งพระ- นิพพานนั้น ก็ปล่อยอารมณ์คือสังขารธรรมนั้นเสีย ได้ด้วยโคตรภูญาณ แล้วตกลงที่ฝั่งอื่นคือพระนิพ- พานอันเป็นอสังขตธรรม แต่นั้นก็ตั้งอยู่ด้วยมรรค- ญาณ ฉันนั้น.