พระไตรปิฎก

๔. อุทธัจจกุกกุจจะ (ความฟุ้งซ่านและร้อนใจ)

๕. วิจิกิจฉา (ความลังเลสงสัย)

๖. ไม่เห็นโทษในกามทั้งหลายด้วยปัญญาอันชอบตามความเป็นจริง

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุยังละธรรม ๖ ประการนี้แลไม่ได้ ก็ไม่อาจบรรลุปฐมฌาน อยู่ได้

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุละธรรม ๖ ประการได้แล้ว จึงอาจบรรลุปฐมฌานอยู่ได้

ธรรม ๖ ประการ อะไรบ้าง คือ

๑. กามฉันทะ

๒. พยาบาท

๓. ถีนมิทธะ

๔. อุทธัจจกุกกุจจะ

๕. วิจิกิจฉา

๖. เห็นโทษในกามทั้งหลายด้วยปัญญาอันชอบตามความเป็นจริง

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุละธรรม ๖ ประการนี้แลได้แล้ว จึงอาจบรรลุปฐมฌาน อยู่ได้







[๗๔] ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุยังละธรรม ๖ ประการไม่ได้ ก็ไม่อาจบรรลุ ปฐมฌานอยู่ได้

ธรรม ๖ ประการ อะไรบ้าง คือ

๑. กามวิตก (ความตรึกในทางกาม)

๒. พยาบาทวิตก (ความตรึกในทางพยาบาท)

๓. วิหิงสาวิตก (ความตรึกในทางเบียดเบียน)