พระไตรปิฎก

(พระผู้มีพระภาคตรัสพระคาถานี้แก่ธิดามาร ๓ นาง คือ นางตัณหา นางอรดี และนางราคา ดังนี้)

{๒๔} [๑๗๙] กิเลสที่พระพุทธเจ้าพระองค์ใดทรงชนะแล้ว

พระองค์จะไม่ทรงกลับแพ้อีก

กิเลสสักน้อยหนึ่งในโลกไม่ติดตามพระองค์ผู้ชนะได้แล้ว

พวกท่านจักนำพระพุทธเจ้าพระองค์นั้น

ผู้มีพระญาณหาที่สุดมิได้ ผู้ไม่มีร่องรอย ๑ ไปด้วยร่องรอยอะไรเล่า

[๑๘๐] ตัณหาดุจตาข่าย ชื่อว่า วิสัตติกา ๒

ไม่มีแก่พระพุทธเจ้าพระองค์ใด เพื่อนำไปในภพไหน ๆ

พวกท่านจักนำพระพุทธเจ้าพระองค์นั้น

ผู้มีพระญาณหาที่สุดมิได้ ผู้ไม่มีร่องรอย ไปด้วยร่องรอยอะไรเล่า





(พระผู้มีพระภาคตรัสพระคาถานี้แก่เทวดาและมนุษย์ที่ประตูสังกัสสนคร ดังนี้)

[๑๘๑] ท่านผู้เป็นปราชญ์เหล่าใดใฝ่ใจในฌาน ยินดีในเนกขัมมะ ๓

แม้ทวยเทพก็ชื่นชมท่านผู้เป็นปราชญ์เหล่านั้น

ผู้มีสติ ตรัสรู้เองโดยชอบ

๑ ร่องรอย ในที่นี้หมายถึงกิเลสมีราคะเป็นต้น (ขุ.ธ.อ. ๖/๖๐)
๒ วิสัตติกา หมายถึงตัณหาที่ซ่านไปในอารมณ์ต่าง ๆ (ขุ.ธ.อ. ๖/๖๐)
๓ เนกขัมมะ ในที่นี้หมายถึงนิพพานเป็นที่สงบระงับกิเลส (ขุ.ธ.อ. ๖/๘๕)