visuddhimagga>

คัมภีร์วิสุทธิมรรค

ฉบับ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสโภ)

<< | หน้าที่ 1039 | >>

จำแนกโดยอาการ ๖

[๗๑๐] ครั้นโยคีนั้นยกขึ้น(สู่พระไตรลักษณ์)อย่างนั้นแล้ว ก็ยกขึ้นสู่พระไตรลักษณ์โดยการเดินไปข้างหน้า ถอยกลับ แลดู เหลียวดู การคู้ และเหยียดออก (ซึ่งมือและเท้า) ในรูปใบนั้นแหละ ต่อไปอีกว่า “รูปที่เป็นไปในการเดินไปข้างหน้า ยังไม่ทันถอยกลับ ก็ดับไปในการเดินไปข้างหน้านั้นนั่นเอง รูปที่เป็นไปในการถอยกลับ ยังไม่ทันถึงการแลดู ... รูปที่เป็นไปในการแลดู ยังไม่ทันถึงการเหลียวดู ... รูปที่เป็นไปในการเหลียวดู ยังไม่ถึงการคู้ ... รูปที่เป็นไปในการคู้ ยังไม่ทันถึงการเหยียดออกก็ดับไปในการคู้นั้นนั่นเอง เพราะฉะนั้น รูปนั้นจึงเป็นอนิจจัง ทุกขัง อนัตตา” ดังนี้

จำแนกก้าวเท้า ๖ ระยะ

ครั้งแล้ว โยคีก็ทำระยะของก้าวเท้าก้าวหนึ่งออกเป็น ๖ ส่วน โดยแบ่งเป็น :-

๑. อุทธรณะ - ยก

๒. อติหรณะ - ย่าง

๓. วีติหรณะ - ย้าย

๔. โวสสัชชนะ - ลง

๕. สันนิกเขปนะ - เหยียบ

๖. สันนิรุมณะ - กด๒

ใน ๖ ส่วนนั้น

๑ ที่ สํ.อ. (บาลี) ๑/๒๒๔/๑๗๓-๑๗๔

สํ.ม.อ. (บาลี) ๓/๓๖๒/๒๖๑

อภิวี.อ. (บาลี) ๑/๔๒๓/๓๘๐

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka