visuddhimagga>

คัมภีร์วิสุทธิมรรค

ฉบับ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสโภ)

<< | หน้าที่ 1046 | >>

สังขารทั้งหลายใดที่บังเกิดมาแล้วก็ตั้งอยู่ (ชั่วเวลา)

เหมือนเมล็ดพันธุ์ผักกาด บนปลายเข็ม ฉะนั้น

นิพฺพุฑฺฒานญฺจ ธมฺมานํ ภงฺโค เนสํ ปรุกฺขโต

ปโลกธมฺมา ติฏฺฐนฺติ โปราเณหิ อมีสุติตา.

แปลความว่า

และพอสังขารธรรมทั้งหลายเกิดขึ้นมา ความแตกดับของสังขารธรรมทั้งหลายเหล่านั้นก็ห้อมล้อมอยู่แล้ว สังขารธรรมทั้งหลายมีความแตกสลายไปเป็นธรรมดา ดังอยู่เป็นปัจจุบัน หาสัมพันธ์ปะปนกับสังขารธรรมโบราณ (คืออดีต) ทั้งหลายไม่

อาสนฺโน อายนฺติ ภคฺคา คจฺฉนฺตุทยสฺสนี

วิชฺชุปปาโทว อากาเส อุปปชฺชติ วยนฺติ จ.

แปลความว่า

สังขารธรรมเหล่านั้นมาจากที่ซึ่งใครไม่เห็นแตกดับแล้ว ก็ไปสู่ความไม่เห็น เกิดขึ้นและดับไป เหมือนสายฟ้าแลบเกิดขึ้น (และดับไป) ในอากาศ ฉะนั้น

[๗๑๖] ครั้นโยคีนั้นยกพระไตรลักษณ์เข้าในรูปทั้งหลายมีรูปที่เกิดด้วยอาหารเป็นต้นอย่างนี้แล้ว จึงยกพระไตรลักษณ์เข้าในรูปธรรมดา ต่อไปอีก

รูปธรรมดาโดยธรรมชาติ

รูปที่เกิดขึ้นตั้งแต่ครั้งวิวัฏฏกัปป์ เป็นรูปภายนอก ไม่เนื่องด้วยอินทรีย์ มีประเภทต่างๆ เช่น เหล็ก โลหะ ดีบุก ตะกั่ว ทอง เงิน มุกดา มณี ไพฑูรย์ สังข์ หิน (มีค่า) ประพาฬ ทับทิม แก้วลาย แผ่นดิน แผ่นหิน ภูเขา ต้นหญ้า ต้นไม้ และเถาวัลย์ เป็นต้น ชื่อว่ารูปธรรมดา

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka