คัมภีร์วิสุทธิมรรค

“ปัญญา (ความรู้) ว่า ‘ความเกิดขึ้นเป็นที่น่ากลัว ความไม่เกิดขึ้นเป็นแดนเกษม’ ดังนี้ เป็นสันติปทญาณ (ความรู้ในทางบรรลุสันติ คือพระนิพพาน) ความว่า ‘ความเป็นไป ... ฯลฯ ... ความคับแค้นใจเป็นที่น่ากลัว ความไม่คับแค้นใจเป็นแดนเกษม” ดังนี้ เป็นสันติปทญาณ (แต่ละอย่างๆ พวกหนึ่ง)

“ปัญญาในความปรากฏโดยความเป็นที่น่ากลัวว่า ‘ความเกิดขึ้นเป็นทุกข์’ เป็นอาทีนวญาณ, ปัญญาในความปรากฏโดยความเป็นที่น่ากลัวว่า ‘ความเป็นไป’ ... ฯลฯ ... ว่า ‘ความคับแค้นใจเป็นทุกข์’ ดังนี้ เป็นอาทีนวญาณ (แต่ละอย่างๆ พวกหนึ่ง)

“ความรู้ว่า ‘ความไม่เกิดขึ้นเป็นสุข’ ดังนี้ เป็นสันติปทญาณ ความรู้ว่า ‘ความไม่เป็นไป’ ... ฯลฯ ... ความไม่คับแค้นใจ เป็นสุข” ดังนี้ เป็นสันติปทญาณ (แต่ละอย่างๆ พวกหนึ่ง)

“ความรู้ว่า ‘ความเกิดขึ้นเป็นทุกข์ ความไม่เกิดขึ้นเป็นสุข’ ดังนี้ เป็นสันติปทญาณ, ความรู้ว่า ‘ความเป็นไปเป็นทุกข์ ความไม่เป็นไปเป็นสุข’ ... ฯลฯ ... ‘ความคับแค้นใจเป็นทุกข์ ความไม่คับแค้นใจเป็นสุข” ดังนี้ เป็นสันติปทญาณ (แต่ละอย่างๆ พวกหนึ่ง)

“ความรู้ในความปรากฏโดยความเป็นที่น่ากลัวว่า ‘ความเกิดขึ้นเป็นการเจือด้วยอามิส’ ดังนี้ เป็นอาทีนวญาณ, ความรู้ในความปรากฏโดยความเป็นที่น่ากลัวว่า ‘ความเป็นไป ... ฯลฯ ... ความคับแค้นใจ เป็นการเจือด้วยอามิส” ดังนี้ เป็นอาทีนวญาณ (แต่ละอย่างๆ พวกหนึ่ง)

“ความรู้ว่า ‘ความไม่เกิดขึ้นเป็นการไม่มีอามิส’ ดังนี้ เป็นสันติปทญาณ ความรู้ว่า ‘ความไม่เป็นไป ... ฯลฯ ... ความไม่คับแค้นใจ เป็นการไม่มีอามิส” ดังนี้ เป็นสันติปทญาณ (แต่ละอย่างๆ พวกหนึ่ง)

“ความรู้ว่า ‘ความเกิดขึ้นเป็นการเจือด้วยอามิส ความไม่เกิดขึ้น เป็นการไม่มีอามิส’ ดังนี้ เป็นสันติปทญาณ ความรู้ว่า ‘ความเป็นไป เป็นการเจือด้วยอามิส ความไม่เป็นไปเป็นการไม่มีอามิส’ ... ฯลฯ ... ‘ความคับแค้นใจ เป็นการเจือด้วยอามิส ความไม่คับแค้นใจ เป็นการไม่มีอามิส” ดังนี้ เป็นสันติปทญาณ (แต่ละอย่างๆ พวกหนึ่ง)