ฉบับ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสโภ)
แต่ว่าปหานใด ใน มหาวิปัสสนา ๑๘ คือการละ :-
๑. นิจจสัญญา ด้วย อนิจจานุปัสสนา
๒. สุขสัญญา ด้วย ทุกขานุปัสสนา
๓. อัตตสัญญา ด้วย อนัตตานุปัสสนา
๔. ความเพลิดเพลิน ด้วย นิพพิทานุปัสสนา
๕. ความกำหนัด ด้วย วิราคานุปัสสนา
๖. สมุทัย ด้วย นิโรธานุปัสสนา
๗. ความยึดถือ ด้วย ปฏินิสสัคคานุปัสสนา
๘. ความหมายรู้ว่าเป็นก้อน ด้วย ขยานุปัสสนา
๙. ความขวนขวาย ด้วย วยานุปัสสนา
๑๐. ความหมายรู้ว่ายั่งยืน ด้วย วิปริณามานุปัสสนา
๑๑. นิมิต ด้วย อนิมิตตานุปัสสนา
๑๒. ความตั้งมั่น ด้วย อัปปณิหิตานุปัสสนา
๑๓. ความยึดมั่น ด้วย สุญญตานุปัสสนา
๑๔. ความยึดมั่นโดยยึดถือว่าเป็นสาระ ด้วย อธิปัญญาธัมมวิปัสสนา
๑๕. ความยึดมั่นคือความลุ่มหลง ด้วย ยถาภูตญาณทัสสนะ
๑๖. ความยึดมั่น ด้วยความอาลัย ด้วย อาทีนวานุปัสสนา
๑๗. ความไม่พิจารณาทบทวน ด้วย ปฏิสังขานุปัสสนา
๑๘. ความยึดมั่น ด้วยความผูกพัน ด้วย วิวัฏฏานุปัสสนา
แม้ ปหาน ดังกล่าวนี้ก็เป็น ตทังคปหาน เหมือนกัน
[๘๕๐] ในมหาวิปัสสนา ๑๘ นั้น การละนิจจสัญญาเป็นต้นด้วยอนุปัสสนา ๘ มีอนิจจานุปัสสนาเป็นต้นโดยประการใด การละด้วยประการนั้น ได้กล่าวไว้ใน (ตอนว่าด้วย) กัมมัฏฐาน เรียบร้อยแล้ว
๑ ดูเทียบ ขุ. ป. (ไทย) ๓๑/๒๔/๓๔
๑ ดูคำแปล มหาวิปัสสนา ๑๘ แต่ละอย่างในหน้า ๑๐๔๒-๑๐๔๕ ข้างต้น