visuddhimagga>

คัมภีร์วิสุทธิมรรค

ฉบับ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสโภ)

<< | หน้าที่ 24 | >>

อธิบายศีล 4 หมวดที่ 3

การไม่ล่วงละเมิดเบญจศีลของพวกมนุษย์ชาวอุตตรกุรุทวีปทั้งหลาย จัดเป็น ปกติศีล จารีตประเพณีในขอบเขตของตน ๆ ของตระกูล ของตำบล และของลัทธิเดียรถีย์ทั้งหลาย จัดเป็น อาจารศีล

ศีลของพระมารดาของพระโพธิสัตว์ที่ตรัสไว้ว่า ในกาลใดพระโพธิสัตว์เสด็จลงสู่พระครรภ์พระมารดา ความพอพระทัยในบุรุษอันประกอบด้วยกามคุณ ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่พระมารดาพระโพธิสัตว์ ดังนี้ ศีลนี้จัดเป็น ธัมมตาศีล

ศีลในชาติอื่น ๆ ของจำพวกสัตว์ผู้บริสุทธิ์ เช่น พระมหากัสสปะเป็นต้น และของพระโพธิสัตว์ จัดเป็น ปุพพเหตุกศีล

ศีล 4 อย่าง โดยแยกเป็นปกติศีล อาจารศีล ธัมมตาศีล และปุพพเหตุกศีล ยุติด้วยประการฉะนี้

อธิบายศีล 4 หมวดที่ 4

ภิกษุในศาสนานี้เป็นผู้สำรวมด้วยความสังวรคือปาติโมกข์ ถึงพร้อมด้วยอาจารและโคจร มีปกติมองเห็นภัยในโทษมีประมาณเล็กน้อย สมาทานศึกษาอยู่ในสิกขาบททั้งหลาย ศีลนี้จัดเป็น ปาติโมกขสังวรศีล

ภิกษุผู้เห็นรูปด้วยตา ฟังเสียงด้วยหู ดมกลิ่นด้วยจมูก ลิ้มรสด้วยลิ้น ถูกต้องโผฏฐัพพะด้วยกาย และรู้ธรรมารมณ์ด้วยใจแล้ว ไม่ถือเอาโดยนิมิตและอนุพยัญชนะ สำรวมอินทรีย์ทั้งหลายไว้ ศีลนี้จัดเป็น อินทรียสังวรศีล

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka