visuddhimagga>

คัมภีร์วิสุทธิมรรค

ฉบับ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสโภ)

<< | หน้าที่ 25 | >>

อนึ่ง การวิรัตจากมิจฉาอาชีพอันใด ซึ่งเป็นไปด้วยอำนาจแห่งการล่วงละเมิดสิกขาบท 6 ประการ ที่ทรงบัญญัติไว้เพราะมีอาชีวะเป็นเหตุ และด้วยอำนาจแห่งบาปธรรมทั้งหลายมีอาทิ คือ การหลอกลวง การพูดเลาะเล็ม การทำนิมิต การด่าแช่ง และการแสวงหาลาภด้วยลาภ นี้จัดเป็น อาชีวปาริสุทธิศีล

การบริโภคปัจจัย 4 อันบริสุทธิ์ด้วยการพิจารณา ที่ตรัสไว้โดยนัยมีอาทิว่า ภิกษุพิจารณาโดยแยบคายแล้ว จึงใช้สอยจีวรเพียงเพื่อกำจัดเสียซึ่งความเย็น ดังนี้ จัดเป็น ปัจจยสันนิสิตศีล

อธิบายปาติโมกขสังวรศีล

[14] ในปาติโมกขสังวรศีลเป็นต้นนั้น มีวินิจฉัยพร้อมทั้งการพรรณนาตามลำดับ บทจำเดิมแต่ต้น ดังต่อไปนี้

บทว่า อิธ หมายความว่า ในศาสนานี้ บทว่า ภิกขุ ได้แก่กุลบุตรผู้บวชด้วยศรัทธา ที่ได้โวหารว่าอย่างนั้น เพราะเป็นผู้เห็นภัยในสงสารอย่างหนึ่ง เพราะเป็นผู้ใช้ผ้าที่ถูกทำลายแล้วเป็นต้นอย่างหนึ่ง

บทว่า ปาติโมกข์ ในคำว่า สำรวมแล้วด้วยสังวรคือปาติโมกข์นี้ ได้แก่ศีลอันเป็นสิกขาบท จริงอยู่ ศีลอันเป็นสิกขาบทนั้นเรียกว่า ปาติโมกข์ เพราะคุ้มครองรักษาภิกษุนั้น คือปลดเปลื้องภิกษุผู้รักษาศีลนั้นให้หลุดพ้นจากทุกข์ทั้งหลาย มีทุกข์ในอบายเป็นต้น

ความระวัง ชื่อว่า ความสังวร ความสำรวมด้วยปาติโมกข์นั้น ชื่อว่า ปาติโมกขสังวร ผู้สำรวมด้วยสังวรคือปาติโมกข์นั้น ชื่อว่า ปาติโมกขสังวรสังวุโต อธิบายว่า ผู้สำรวม คือผู้เข้าถึง ได้แก่ผู้ประกอบด้วยสังวรคือปาติโมกข์ บทว่า วิหรติ หมายความว่า ยังอัตภาพให้เป็นไปอยู่ คืออยู่ด้วยอิริยาบถ 4

อรรถาธิบายของบทว่า ผู้ถึงพร้อมด้วยอาจารและโคจร เป็นต้น พึงทราบโดยนัยอันมาแล้วในพระบาลีนั้นเทียว จริงอยู่ พระผู้มีพระภาคได้ตรัสไว้ดังต่อไปนี้

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka