ฉบับ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสโภ)
ได้ยินว่า ขณะเมื่อพระเถระจากเจติยบรรพตมายังเมืองอนุราธบุรีเพื่อเที่ยวบิณฑบาตนั้น มีหญิงสะใภ้แห่งตระกูลคนใดคนหนึ่งเกิดทะเลาะกับสามีแล้ว ประดับตกแต่งตนอย่างสวยงาม เหมือนนางอัปสร แล้วหนีออกจากเมืองอนุราธบุรีไปแต่เช้ามืด เมื่อเดินไปในระหว่างทางพบพระเถระเข้า เกิดมีจิตวิปลาสขึ้น จึงหัวเราะเสียงดัง
พระเถระมองดูด้วยคิดว่า นี่อะไรกัน แล้วได้อสุภสัญญากัมมัฏฐานที่กระดูกฟันของหญิงนั้น และได้บรรลุพระอรหัตในที่นั้นเอง ฝ่ายสามีของนางตามมาพบพระเถระในทางนั้น จึงเรียนถามว่า ท่านเห็นสตรีอะไร ๆ บ้างไหม พระเถระตอบว่า จะเป็นหญิงหรือชายเดินไปทางนี้ อาตมาไม่ทราบ แต่ว่าโครงกระดูกนี้เดินไปในทางใหญ่
ในคำว่า ยถาธิกรณเมนํ เป็นต้น มีอรรถาธิบายว่า ธรรมทั้งหลายมีอภิชฌาเป็นต้นเหล่านี้พึงไหลไป คือพึงติดตามไปซึ่งบุคคลผู้ไม่ปิดซึ่งจักขุนทรีย์ด้วยบานประตูคือสติ เพราะการไม่สังวรจักขุนทรีย์เป็นเหตุ
คำว่า ย่อมปฏิบัติเพื่อสังวรจักขุนทรีย์นั้น ความว่า ย่อมปฏิบัติเพื่อปิดซึ่งจักขุนทรีย์นั้นด้วยบานประตูคือสติ และเมื่อภิกษุปฏิบัติอยู่อย่างนั้น พระผู้มีพระภาคตรัสว่า รักษาจักขุนทรีย์บ้าง ถึงซึ่งความสังวรในอินทรีย์บ้าง
ความสังวรหรือความไม่สังวรย่อมไม่มีที่จักขุนทรีย์โดยตรง เพราะจักขุปสาทไม่ใช่จิต แต่เมื่ออารมณ์คือรูปมาสู่คลองจักขุแล้ว ภวังคจิต วิถีจิต และชวนจิตเกิดขึ้นตามลำดับ การรักษาหรือไม่รักษาจึงกล่าวโดยอาศัยชวนจิตเป็นสำคัญ