visuddhimagga>

คัมภีร์วิสุทธิมรรค

ฉบับ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสโภ)

<< | หน้าที่ 357 | >>

อีกนัยหนึ่ง โลกมีโดยจำแนกเป็นหมวดต่าง ๆ คือ โลก ๑ โลก ๒ โลก ๓ โลก ๔ คืออาหาร ๔ อย่าง โลก ๕ คืออุปาทานขันธ์ ๕ โลก ๖ คืออายตนะภายใน ๖ โลก ๗ คือวิญญาณฐิติ ๗ โลก ๘ คือโลกธรรม ๘ โลก ๙ คือสัตตาวาส ๙ โลก ๑๐ คืออายตนะ ๑๐ โลก ๑๒ คืออายตนะ ๑๒ และโลก ๑๘ คือธาตุ ๑๘ พระผู้มีพระภาคทรงรู้โลกทั้งปวงเหล่านี้โดยประการทั้งปวง

อีกทั้งทรงรู้สัตวโลกด้วยสามารถแห่งอัธยาศัย อนุสัย จริต และอธิมุตติ คือทรงทราบชัดว่า สัตว์พวกใดมีกิเลสดุจลีบดวงตาน้อย พวกใดมีกิเลสดุจลีบดวงตามาก พวกใดมีอินทรีย์แก่ พวกใดมีอินทรีย์อ่อน พวกใดมีอาการดี พวกใดมีอาการเลว พวกใดสอนให้รู้ได้ง่าย พวกใดสอนให้รู้ได้ยาก พวกใดควรรู้ และพวกใดไม่ควรรู้

ส่วนโอกาสโลกนั้น พระองค์ทรงรู้แม้โดยประมาณแห่งจักรวาล ทรงรู้ความกว้างและความสูงของเขาสิเนรุ พร้อมทั้งขอบจักรวาล สมุทร และภูมิประเทศทั้งหลายอันเป็นส่วนประกอบของโลกธาตุ

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka