visuddhimagga>

คัมภีร์วิสุทธิมรรค

ฉบับ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสโภ)

<< | หน้าที่ 359 | >>

อธิบายบท อนุตฺตโร

พระผู้มีพระภาคทรงได้พระนามว่า อนุตฺตโร เพราะในโลกพร้อมทั้งเทวโลกไม่มีใครยิ่งกว่า ไม่มีใครเสมอ และไม่มีใครเทียบได้ ในศีล สมาธิ ปัญญา วิมุตติ และวิมุตติญาณทัสสนะ แม้คำที่ตรัสว่า น เม อาจริโย อตฺถิ ก็พึงประกอบในอรรถนี้

ด้วยเหตุนั้น บทว่าอนุตฺตโรจึงหมายถึงผู้สูงสุดโดยประการทั้งปวง ไม่มีผู้เหนือกว่าในธรรมอันประเสริฐทั้งหลาย

อธิบายบท ปุริสทมฺมสารถิ

พระผู้มีพระภาคทรงได้พระนามว่า ปุริสทมฺมสารถิ เพราะทรงเป็นสารถีฝึกบุรุษผู้ควรฝึก คือทรงนำสัตว์ผู้พอจะฝึกได้เข้าสู่ทางอันตรงและดีงาม

แม้สัตว์มิใช่มนุษย์ พระองค์ก็ทรงฝึกได้ เช่น นาคชื่ออปลาละ จูโพทร มโหทร อัคคสิขะ ธูมสิขะ อรวาฬะ และช้างธนปาลกะ ส่วนในหมู่มนุษย์ก็ทรงฝึกสัจจกนิครนถบุตร อัมพัฏฐมานพ โปกขรสาติพราหมณ์ โสณทัณฑพราหมณ์ และกูฏทันตพราหมณ์เป็นต้น

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka