ฉบับ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสโภ)
นอกจากนี้ยังทรงฝึกยักษ์ เทวดา และมนุษย์ทั้งหลาย เช่น ขรโลมยักษ์ และท้าวสักกเทวราช ทรงสั่งสอนทั้งโดยพิสดารและโดยย่อ ให้ผู้ควรฝึกบรรลุธรรมตามสมควร จึงทรงเป็นสารถีของผู้ที่ควรฝึกทั้งหลาย
เมื่อรวมความแล้ว บทว่า อนุตฺตโร ปุริสทมฺมสารถิ ย่อมหมายถึงพระผู้มีพระภาคผู้ยอดเยี่ยม ไม่มีใครยิ่งกว่า และทรงเป็นสารถีผู้ฝึกบุรุษผู้ควรฝึกด้วยอุบายอันหาผู้เสมอมิได้
พระองค์ทรงนำสัตว์ออกจากทางผิด เข้าสู่มรรคอันประเสริฐ ทั้งด้วยการข่ม การปลอบ การแสดงโทษ และการชี้คุณแห่งธรรม ตามอัธยาศัยของผู้ฟัง
พระผู้มีพระภาคทรงได้พระนามว่า สตฺถา เทวมนุสฺสานํ เพราะทรงเป็นศาสดาของเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย ทรงแสดงธรรมอันสมควรแก่สัตว์สองจำพวกนั้น ให้รู้ทางประโยชน์ทั้งในโลกนี้และโลกหน้า