visuddhimagga>

คัมภีร์วิสุทธิมรรค

ฉบับ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสโภ)

<< | หน้าที่ 41 | >>

ภาวะแห่งภิกษุผู้มีการกระทำความส่อหน้าเป็นปกติ ชื่อว่า ภากุฏีย์ การหลอกลวงคือการทำให้พิศวง ชื่อว่า กุหนา กิริยาเป็นไปแห่งการหลอกลวง ชื่อว่า กุหายนา ภาวะแห่งบุคคลผู้หลอกลวง ชื่อว่า กุหิตัตตา

2. ในลปนานิเทศ

ในลปนานิเทศ มีอรรถาธิบายดังต่อไปนี้ การที่ภิกษุเห็นคนทั้งหลายพากันมาวัด แล้วรีบทักก่อนอย่างนี้ว่า ท่านผู้เจริญทั้งหลาย พากันมาเพื่อต้องการอะไรหรือ เพื่อจะนิมนต์ภิกษุทั้งหลายหรือ ถ้าเช่นนั้นเชิญกลับไปได้ อาตมาจะพาภิกษุทั้งหลายไปภายหลัง ดังนี้ ชื่อว่า อาลปนา คือการพูดทักก่อน

อีกประการหนึ่ง การที่ภิกษุพูดเสนอตนเข้าไปชักเข้าหาตน เช่นว่า อาตมาชื่อติสสะ พระราชาทรงเลื่อมใสในอาตมา มหาอำมาตย์ของพระราชานั้นก็เลื่อมใสในอาตมา ดังนี้ ก็ชื่อว่า อาลปนา

เมื่อภิกษุถูกถามแล้วพูดมีประการดังกล่าวมา ชื่อว่า ลปนา คือการพูดอวด การกล่าวเอาใจให้โอกาสเสียเรื่อย ๆ ชื่อว่า สัลลปนา การพูดยกยอ เช่นว่า ท่านกฎุมพีใหญ่ ท่านนายเรือใหญ่ ท่านทานบดีใหญ่ ชื่อว่า อุลลปนา การพูดยกให้สูงขึ้นโดยส่วนอย่างลึกซึ้ง ชื่อว่า สมุลลปนา การพูดผูกพันให้หนักขึ้นโดยทำให้ผู้อื่นปฏิเสธไม่ออก ชื่อว่า อนุนนหนา

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka